Kabinet ziet niks in algeheel verbod op camerabrillen die stiekem kunnen filmen

Het kabinet vindt een verbod op camerabrillen te ver gaan. De brillen kunnen stiekem video's opnemen van mensen die daarvoor geen toestemming hebben gegeven, wat kan leiden tot ongewenste situaties. Wel kunnen evenementen bijvoorbeeld een verbod opnemen in hun huisregels.

Het gebruik van camerabrillen is op zichzelf niet verboden of ongewenst, schrijft staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) in een brief aan de Tweede Kamer. "Een (gedeeltelijk) verbod op het dragen van camerabrillen in publieke ruimte is een ingrijpende maatregel. Dat kan alleen als er geen minder zwaarwegende alternatieven mogelijk zijn."

Wel moet ongewenst gebruik van de brillen worden aangepakt, schrijft Van Bruggen. Daarvoor zijn al mogelijkheden binnen de Europese privacywetgeving.

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) schreef begin deze week dat je niet zomaar beelden mag publiceren van mensen die met een camerabril in de openbare ruimte zijn gefilmd. Volgens de privacytoezichthouder moeten mensen vrij over straat kunnen gaan, zonder bang te zijn dat iemand hen ongemerkt filmt en die beelden vervolgens deelt.

Mensen moeten volgens de wet geïnformeerd worden over wat er met hun persoonsgegevens gebeurt. Dat geldt voor beelden die met camerabrillen zijn gemaakt, maar ook met telefoons. "Als iemand herkenbaar in beeld is en je wil het beeld delen, dan heb je toestemming nodig of je moet personen blurren", zegt een AP-woordvoerder. "Anders ben je in overtreding."

Wachten op Europees rapport

De staatssecretaris verwijst naar het Europees Comité voor Gegevensbescherming (EDPB), dat momenteel een onderzoek uitvoert naar slimme brillen. Later dit jaar verschijnt een rapport met bevindingen en mogelijke aanbevelingen. "De bevindingen kunnen relevant zijn voor de vraag of het juridisch mogelijk is te verplichten dat de drager van een camerabril deze afzet of de opnamefunctie uitschakelt", schrijft Van Bruggen.

Voorlopig kunnen organisatoren van evenementen en beheerders van bijvoorbeeld scholen, horecagelegenheden, zorginstellingen en zwembaden er zelf voor kiezen camerabrillen te weren. Dat kunnen ze vastleggen in de huisregels.

Camerabrillen zijn de laatste tijd regelmatig negatief in het nieuws. Naast een waarschuwing van de AP noemde de Consumentenbond de brillen onlangs "een gevaar voor de privacy".

Consumentenbond wil een verbod

De Consumentenbond wilde een verbod op camerabrillen van Facebook-moederbedrijf Meta, dat op dit moment de populairste versies maakt. De brillen geven met een lampje aan dat er gefilmd wordt, maar de Consumentenbond noemt die lichtjes nauwelijks zichtbaar. Daarnaast is het met speciale stickers mogelijk de lampjes te verbergen, al zegt Meta op te treden tegen dit soort gesjoemel.

Burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom en televisiemaker Roel Maalderink publiceerden deze week een video waarin Maalderink ongevraagd Meta-medewerkers filmt met een camerabril. Woensdagavond verwijderde Meta de video van Instagram, omdat die in strijd zou zijn met de richtlijnen. Meta noemt de beelden pestgedrag en intimidatie.

Bits of Freedom zegt dat de verwijdering laat zien hoeveel macht Meta heeft. Volgens de organisatie kan het bedrijf producten uitbrengen en vervolgens kritiek op diezelfde producten censureren.

Rutger schrijft over de impact van technologie. Hij focust op AI, digitale onafhankelijkheid en sociale media. Wekelijks verschijnt zijn blog Schermtijd. Mail je tips of vragen.