Onvrede in Kamer over box 3 nu kleine spaarders 'de dupe' worden

De extra handreikingen van het kabinet aan de Kamer leveren nog niet de gewenste begrotingsdeal op. Linkse en rechtse oppositiepartijen vinden dat werkenden te veel belasting betalen. Ook hekelen partijen dat kleine spaarders "de dupe worden" van het nieuwe box 3-plan.

Het kabinet deed afgelopen week een nieuw bod aan de oppositie in de zoektocht naar steun voor de prinsjesdagplannen. De bezuinigingen op de sociale zekerheid zijn van tafel, box 3 wordt verbouwd en de koopkracht wordt iets verbeterd.

Hoewel het grote stappen zijn, is de Kamer nog niet tevreden. De kritiek richt zich vooral op het belastingplan van het kabinet, want de inkomstenbelasting gaat volgend jaar met bijna 4 miljard euro omhoog. Vanaf 2030 gaat het om bijna 8 miljard euro. Een groot deel van dit bedrag is het gevolg van keuzes die zijn gemaakt door het kabinet-Schoof. Zo'n 3,4 miljard euro vloeit voort uit nieuw beleid. Het gaat om de zogenoemde vrijheidsbijdrage, waarmee uitgaven voor defensie worden betaald.

Zolang hier geen "miljarden worden verschoven", is de oppositie niet bereid het belastingplan te steunen. Linkse en rechtse partijen eisen een flinke lastenverlichting. De koopkrachtverbeteringen die het kabinet heeft voorgesteld komen daar niet bij in de buurt.

Als het belastingplan - waarin de belangrijkste financiële afspraken voor het nieuwe jaar staan - sneuvelt in de Kamer, komt het kabinet in grote problemen.

PRO wil rijke mensen en bedrijven belasten, JA21 wil minder uitgeven

De oppositie is het eens over de gewenste lastenverlichting, maar zit niet op één lijn als het over de dekking gaat. Als er minder geld binnenkomt via de inkomstenbelasting, moet dit op een andere manier worden opgehaald.

PRO wil het geld bij bedrijven en vermogenden halen, want de partij vindt de plannen van het kabinet "niet sociaal genoeg". "Waarom verhoogt het kabinet de belastingen met miljarden voor werkende mensen, maar wordt er van de allerrijksten niks gevraagd?", vroeg Kamerlid Luc Stultiens zich af tijdens het debat. PRO wil ook de winsten van oliebedrijven en techbedrijven belasten.

JA21 wil de rekening betalen door minder geld uit te geven aan bijvoorbeeld klimaatbeleid en ontwikkelingssamenwerking. Ook valt met de partij "zeker te praten" over de bezuinigingen op de sociale zekerheid, zei Kamerlid Michiel Hoogeveen. Het verschil tussen de twee belangrijkste oppositiepartijen laat zien dat de brede deal waar het kabinet de hoop op vestigt niet realistisch is.

Kamermeerderheid wil kleine spaarder en belegger ontzien

Ook over box 3 is in de Kamer nog geen overeenstemming. Het kabinet wil vanaf 2028 een vermogenswinstbelasting invoeren. Dat betekent dat mensen belasting gaan betalen over gerealiseerde winst en niet over papieren winst.

De staatskas loopt hierdoor tot en met 2040 ruim 18 miljard euro mis en deze miljarden moeten volgens de begrotingsafspraken wel worden gedekt. Het kabinet heeft het geld binnen hetzelfde domein gezocht, dus in box 3 en box 2.

Een doorn in het oog van de Kamer is de verlaging van de grens waarboven belasting moet worden betaald. Op dit moment geldt een heffingsvrij vermogen van bijna 60.000 euro. Het kabinet wil dit voor volgend jaar bijna halveren. Vanaf 2028 wil het kabinet een heffingsvrij inkomen (winst) van 1.000 euro per jaar invoeren als grens. Ook dat is een fikse verlaging, want dit bedrag was eerder op 1.800 euro gezet.

Vrijwel de gehele oppositie hekelt dit plan. "De kleinere spaarder en belegger worden onevenredig belast", zei Pieter Grinwis (CU). Vrijwel alle Kamerleden deelden deze stelling. SGP'er André Flach kwam met het voorbeeld van "Laurens" die flink had gespaard voor het kopen van zijn eerste huis, maar straks sneller belasting moet betalen over zijn spaargeld.

Zelfs de coalitiepartijen zijn er niet blij mee. Wendy van Eijck erkende dat kleine spaarders "de dupe worden". "Dat is precies het springende punt", zei ze. Het VVD-Kamerlid is bereid om samen met de oppositie naar een oplossing te zoeken. CDA'er Inge van Dijk sprak van een "ongelukkig puntje" dat haar fractie "niet fijn" vindt.

De Kamer werd het woensdag nog niet eens over een alternatief plan. Minister van Financiën Eelco Heinen zal donderdag reageren op de punten die in het debat naar voren kwamen.

Priscilla volgt grote politieke ontwikkelingen. Financiën, wonen en stikstof zijn haar dossiers. Ook is ze wekelijks te horen in onze politieke podcast De Wandelgangen. Mail je tips of vragen.