RTV Utrecht
1 oktober, 11:00 • Aangepast 1 oktober, 15:40 • 3 minuten leestijd
Utrecht - Bij het Nederlands Film Festival in Utrecht wordt vandaag de documentaire Niet zeuren maar kleuren vertoond. Het is een documentaire over het werk van JanIsDeMan, de 42-jarige kunstenaar die overal in de stad te zien is. Regisseur Maarten Wolf volgde hem jarenlang.
Wie door Utrecht loopt, kan bijna niet om het werk van JanIsDeMan heen. Van kleurrijke boekenkasten tot de iconische Mandarijnen en recent werk over de toeslagenaffaire: de kunstenaar (die in het echt Jan Heinsbroek heet) geeft de stad al jaren kleur. Maar voordat zijn werk op muren in Utrecht en ver daarbuiten verscheen, was Jan vooral een jonge graffitispuiter met een spuitbus in zijn hand.
"Het is geweldig dat een film die zo Utrechts is, ook in Utrecht wordt vertoond," vertelt regisseur Wolf. Hij en de kunstenaar kennen elkaar al zo'n 25 jaar en delen een geschiedenis in de Utrechtse graffitiscene.
"Ik ging vroeger ook mee graffiti spuiten", vertelt Wolf. Zelf verruilde hij de spuitbus al snel voor een camera. Met Niet zeuren maar kleuren maakt hij zijn regiedebuut. Hij zag het werk van JanIsDeMan voor het eerst in 2011 en zag door de jaren heen steeds meer van zijn werk. "Ik dacht: dit is echt iets bijzonders, dit wil ik vastleggen."
Een belangrijk keerpunt in Jans carrière was het idee voor de inmiddels bekende boekenkasten. "Ongeveer zes jaar geleden ben ik hem gaan volgen. In die periode ontstond ook het idee voor een documentaire", zegt de documentairemaker.
In de documentaire krijgt de kijker een kijkje in het leven van Jan als kunstenaar, van zijn beginperiode als graffitispuiter tot aan nu. "Als je begint met graffiti, doe je eigenlijk gewoon wat je wilt. Je hebt een soort oneindige vrijheid. Op het moment dat je in opdracht gaat werken, verlies je een deel van die vrijheid," vertelt Maarten.
Tijdens het maken van de documentaire werd Maarten vooral geraakt door de openheid van Jan. "Hij kan goed uitleggen waarom sommige dingen niet lukten of niet de reactie kregen die hij had verwacht. Hij vertelt eerlijk hoe hij als kunstenaar is veranderd."
Een van de hoogtepunten voor Maarten was een reis naar Georgië. Samen reisden ze voor verschillende projecten de wereld over. Door het beperkte budget van de film hielp Maarten soms zelfs mee met het maken van de kunstwerken. "De ene helft van de tijd stond ik Jan op de hoogwerker te helpen, de andere helft was ik aan het filmen." Die combinatie van filmen en meewerken zorgde ervoor dat Maarten Jan niet alleen als kunstenaar, maar ook als persoon van dichtbij leerde kennen.
Dat het verhaal van Jan nu tijdens het NFF op het grote doek verschijnt, voelt voor Maarten bijzonder. De documentaire werd aanvankelijk voor één vertoning geselecteerd, maar inmiddels staan er drie vertoningen gepland. Twee daarvan zijn zelfs volledig uitverkocht.
Jan werkt ondertussen nog altijd met dezelfde passie en zit vol nieuwe ideeën en plannen om de wereld een beetje meer kleur te geven. Zoals hij zelf in de documentaire zegt: "Onze missie is om de wereld in te kleuren. De wereld is één grote kleurplaat."