Rhenen probeert inwoners zoveel mogelijk te betrekken bij de komst van een azc, toch liep een protest uit de hand

Rhenen - "Ik ben heel blij dat wij verder door kunnen", zegt burgemeester Géran Kaai. Gisteravond stemde de gemeenteraad van Rhenen met grote meerderheid in met een voorstel over een asielopvang. Bij een protest daartegen werden ruiten van het gemeentehuis en een vlaggenmast vernield.

Treurig kijkt inwoner Nico (77) naar een grote houten plank die een vernielde ruit bedekt. "Schandalig", zegt hij. "Dit is beneden de waardigheid van Rhenen." Een dag later zijn de resten van het protest nog goed zichtbaar bij het gemeentehuis. Meerdere blikjes bier liggen op straat en op ramen en verkeersboden zijn anti-azc-stickers geplakt en stickers van supportersgroepen van Feyenoord.

Ik vind het heel erg jammer dat er toch weer een raam is ingegooid, zegt inwoner Jantje (79). "Dit is slecht voor het imago van Rhenen. Terwijl in Rhenen zelf de meeste mensen vóór opvang zijn." Veel mensen uit haar omgeving staan klaar om vrijwilligerswerk te doen als de asielopvang opengaat. Zelf helpt zij nu al als taalmaatje om mensen beter Nederlands te laten spreken.

Kijk hier naar beelden van het protest:

Gisteravond stemde de gemeenteraad in met de komst van een asielopvang in de gemeente. Een precieze locatie is nog niet bekend. Wel is besloten dat de voorkeur uitgaat naar een azc in de buurt van de stad Rhenen. Dus niet bij de dorpen Achterberg en Elst. Binnen enkele minuten stemden vijftien raadsleden voor en drie tegen en was de raadsvergadering afgelopen. Buiten het gemeentehuis verzamelde zich een groep van ongeveer 300 mensen.

Verslaggevers van RTV Utrecht zagen dat zij vuurwerk afstaken en stenen uit de grond haalden. Deze stenen werden door agenten afgepakt. Rond 22.00 uur waren de meeste demonstranten vertrokken. Enkele tientallen mensen bleven wel "zonder duidelijk doel" rond het gemeentehuis hangen. Toen de politie ook vertrok, sloegen zij rond 23.15 uur alsnog toe. Meerdere ruiten en een vlaggenmast werden vernield. Uiteindelijk kwam de ME in actie.

Ook in buurgemeenten van Rhenen waren de afgelopen weken protesten tegen een asielopvang. Enkele kilometers verderop, in het Gelderse Kesteren en Opheusden, liepen protesten uit op rellen. Bij die rellen werd ook iemand uit Rhenen aangehouden.

De 26-jarige Djoni stond gisteren vanaf een afstandje naar het protest te kijken. Het had van haar niet zo erg uit de hand hoeven te lopen, maar zij is blij dat "Rhenen zich heeft laten zien." De jonge vrouw vindt het belangrijk dat Rhenenaren die tegen een azc zijn, zich hebben uitgesproken. "Zo komen we toch samen, dat vind ik mooi."

Het is niet het eerste protest tegen een azc in de gemeente Rhenen. In januari 2025 stond het dorpje Elst op zijn kop toen de gemeente bekendmaakte dat zij een opvang voor 200 asielzoekers wilde bouwen op Landgoed Prattenburg. De gemeente was verrast door het protest en trok na een paar dagen het plan alweer in. "We hadden emoties verwacht, maar niet in deze mate", zei wethouder Gert van Laar (SGP).

Daarna ging de gemeente voorzichtig te werk. Acht maanden na het intrekken van het azc-plan besloot de gemeenteraad een uitgebreid participatietraject te starten. In februari en maart van dit jaar waren er verschillende informatiebijeenkomsten. In april konden inwoners tijdens bijeenkomsten en door middel van digitale vragenlijsten hun wensen delen. Gisteravond stemde de gemeenteraad in met het plan op welke manier zij gaan zoeken naar een locatie.

Alle inwoners van Rhenen worden nu gevraagd om potentiële locaties voor te stellen. Begin volgend jaar hoopt de burgemeester één of meerdere locaties aan de gemeenteraad voor te stellen. Het is nog niet bekend wanneer de asielopvang dan opengaat.

Ondanks dat er nog geen definitieve locatie is, is burgemeester Kaai blij dat hij volgende week niet met lege handen naar asielminister Bart van den Brink gaat. Hij moet zich daar verantwoorden over waarom de gemeente Rhenen nog niet aan de Spreidingswet heeft voldaan. Volgens de Spreidingswet moet de gemeente 116 vluchtelingen opvangen.

De burgemeester hoopt dat bij volgende besluiten van de gemeenteraad, vernielingen uitblijven. "Protesteren mag. Maar bij vernielingen trek ik een grens."

Inwoner Jantje hoopt dat het geluid van mensen uit Rhenen die positief staan tegenover de opvang luider wordt. Zij denkt erover om bij een eventueel volgend protest ook een tegendemonstratie te organiseren. "Je wil niet provoceren, maar er gaan steeds meer stemmen op om ook die ideeën naar buiten te brengen. Het is jammer dat veel mensen van buiten nu denken dat iedereen in Rhenen tegen het azc is."