Kan oud-burgemeester Koen Schuiling rechter ervan overtuigen dat hij niet masturbeerde?

Het is een belangrijke dag voor Koen Schuiling, oud-burgemeester van Groningen. Schuiling probeert in Zwolle zijn naam te zuiveren, nadat hij in september 2024 onder druk aftrad. Hij zou, al rijdend in zijn auto, hebben geprobeerd zichzelf te bevredigen en werd daarvoor veroordeeld. Schuiling ontkent. Woensdag dient het hoger beroep bij de rechtbank in Zwolle.

Op maandag 25 maart 2024 stapt de dan 65-jarige Koen Schuiling na een lange werkdag in zijn rode Saab. Het is iets na 23.00 uur als hij vanaf het Stadhuis zijn weg naar huis inzet. Wat zich hierna heeft afgespeeld, is de grote vraag waar tijdens het hoger beroep woensdag antwoord op moet komen.

Volgens het Openbaar Ministerie (OM) heeft Koen Schuiling tijdens het rijden zijn broek losgemaakt om zichzelf te bevredigen. De burgervader heeft hierbij de binnenverlichting van zijn auto aangezet. Een voorbijrijdende vrachtwagenchauffeur zou hebben gezien dat Schuiling zijn penis in de hand had. Zowel Schuiling als de melkwagen stopten bij een afslag, waarbij de melkwagenchauffeur de burgemeester aansprak op wat hij had gezien.

Nadat Schuiling hem vertelde dat hij ‘nodig moest piesen’, vervolgden beide mannen hun weg. Schuiling zou later verklaren dat hij te maken had met flinke buikpijnen en zich daarom wat comfortabeler probeerde te maken. Hij wilde, zegt hij zelf, de buikpijn wegmasseren.

Waar Schuiling later achter zou komen, is dat de melkwagenchauffeur na afloop contact heeft gezocht met de politie. En het bleek niet de eerste keer dat Schuiling met open broek was aangetroffen op de openbare weg.

Vijf maanden eerder - in oktober 2023 - is het een andere vrachtwagenchauffeur die Schuiling ‘s avonds laat aantreft. Ditmaal bij een tankstation. De burgemeester heeft ook nu steken in de buik, die hij zegt over te houden aan een blindedarmontsteking en een daaropvolgende operatie.

Om de pijn wat weg te werken, heeft Schuiling zijn broek losgemaakt. Althans, dat is zijn lezing van het voorval. Ook deze vrachtwagenchauffeur lichtte de politie in.

Het OM legt Schuiling uiteindelijk een boete op van 250 euro voor het moment op de A7. Het betekent het einde van zijn burgemeesterschap. Officieel vertelt hij in de herfst van 2024 dat de werkdruk hem ertoe noopt te stoppen. Maar achter de schermen dringt Judith Uitermark, toenmalig NSC-minister van Binnenlandse Zaken, erop aan dat de positie van Schuiling onhoudbaar is geworden. Dat schrijft onder andere het DVHN.

Schuiling krijgt eervol ontslag van de minister. Als in de media meer over de toedracht van zijn aftreden bekend wordt, besluit Schuiling alsnog naar de rechter te stappen. Maar ook de rechter acht voldoende bewezen dat de oud-burgemeester de eerbaarheid schond.

Voor Schuiling staat er woensdag bij het hoger beroep veel op het spel. De geboren Rotterdammer, die voor zijn burgemeesterschap wethouder en raadslid is geweest in Stad, vertelde aan NRC bijna onderdoor te zijn gegaan aan de publieke afgang.

NRC publiceerde eind vorig jaar een reconstructie van wat zich mogelijk heeft voorgedaan in de periode, die uiteindelijk het einde betekende van Schuilings burgemeesterschap. Journalisten Hugo Logtenberg en Bas Haan spraken uitgebreid met Schuiling, politiebaas Martin Sitalsing, (oud-)hoofdofficier Diederik Greive, voormalig minister van Binnenlandse Zaken Judith Uitermark en nog zo’n 25 andere hoofdrolspelers.

De journalisten constateren in hun onderzoek dat er vraagtekens zijn te zetten bij de veroordeling van Schuiling. Zo zou de rechtbank te weinig oog hebben gehad voor het medisch dossier van de oud-burgemeester. Het dossier zou duidelijk maken dat de kans onwaarschijnlijk was dat hij zichzelf zou bevredigen en het wél aannemelijk was dat Schuiling in beide gevallen met flinke buikpijnen zou kampen.

Daarnaast is het de vraag in hoeverre er door betrokkenen juist is omgegaan met de politiemeldingen. En misschien nog het belangrijkste: het is zeer zeldzaam dat iemand veroordeeld wordt voor een zedenzaak als er slechts één getuige is, zonder steunbewijs.

De zaak is voor een groot deel gebouwd op de getuigenverklaring van de melkwagenchauffeur die Schuiling in maart 2024 voorbijreed op de A7. De chauffeur gelooft nog steeds dat de burgemeester zichzelf betastte, schrijft NRC na hem gesproken te hebben. Dat Schuiling het binnenlicht van zijn auto aan had, was voor de boer een extra reden om dit te geloven. De melkwagenchauffeur dacht dat Schuiling graag gezien wilde worden.

Schuiling zegt dat hij wilde checken of hij bloed spuugde en daarom het lichtje aandeed. Op de vraag of hij zich ook vergist kan hebben, antwoordt de melkwagenchauffeur twijfelend.

Woensdag dient het hoger beroep in de rechtbank in Zwolle. Weer zal er gesproken worden over de nachtelijke ritten van Schuiling over de Groningse wegen. Opnieuw zal zijn medisch dossier ter sprake komen en de getuigenis van de melkboer zal wederom worden gewogen. Een nieuwe rechtbanktekening komt er niet: volgens De Telegraaf heeft de rechter dat verboden omdat dat Schuilings privacy teveel zou aantasten. Een besluit dat zelden wordt genomen.

Of Schuiling zijn gewenste vrijspraak krijgt, wordt woensdag nog niet bekend. De meervoudige kamer (in tegenstelling tot eerdere zittingen wordt het hoger beroep beoordeeld door meerdere rechters) zal op een later moment haar oordeel vellen.