Vertrouwen van Koen Schuiling is weg, maar krijgt hij zijn gewenste vrijspraak?

Getergd, vastberaden en met een helder doel komt oud-burgemeester Koen Schuiling woensdagmiddag even voor 13.00 uur aan bij de rechtbank in Zwolle. Hij wil vandaag opnieuw zijn onschuld bewijzen in een zaak die al 2,5 jaar loopt. De boete van 250 euro omdat hij zou hebben gemasturbeerd op de openbare weg doet er niet toe: hij wil eerherstel.

Het verhaal is bekend: Schuiling zou, terwijl hij burgemeester van Groningen was, zich al rijdende hebben afgetrokken. Een chauffeur van een melkwagen zag dat in 2024 gebeuren, confronteerde Schuiling ermee en legde later verklaringen af bij de politie. Schuiling ontkent in alle toonaarden: hij 'had niet eens kunnen bedenken' dat hij zoiets ooit zou doen.

Het voorval blijkt het begin van het einde van Schuilings burgemeesterschap. Aanvankelijk laat hij in oktober 2024 weten dat de werkdruk hem teveel is geworden, maar er blijkt al tijden meer aan de hand. Het OM heeft de burgemeester een boete opgelegd van 250 euro vanwege, zoals dat in juridische termen heet, 'schennis van de eerbaarheid'.

Het OM gelooft de verklaring van de vrachtwagenchauffeur namelijk wél. Die strookt ook nog eens met verklaringen die Schuiling in het begin van het proces afgaf. Bovendien is er die andere gebeurtenis in 2023, waarbij Schuiling bij een tankstation opvallend gedrag vertoont. Ook hier is het een vrachtwagenchauffeur die de politie belt, nadat Schuiling zijn kleren zou hebben uitgetrokken en begon te plassen.

Dat plassen was volgens Schuiling juist nodig om plotseling opkomende pijnscheuten te verlichten, een vervelend gevolg van een blindedarmontsteking waarvoor hij eerder werd geopereerd. Bovendien heeft de burgemeester erectieproblemen, een gevolg van een openhartoperatie. Schuiling moest dat de afgelopen jaren wel uit de doeken doen, om zijn onschuld te bewijzen. En dat terwijl hij altijd zo gesteld was op zijn privacy.

De rechtszaak, die in 2024 begon, is een martelgang geworden voor de eerste VVD-burgemeester van Groningen. Precies zeven jaar geleden, op 30 september 2019, werd hij geïnstalleerd, na decennia van PvdA-burgemeesters.

'De zaak heeft mijn fysieke en mentale welzijn ondermijnd. Ik had vertrouwen in mensen, en dat is weggeslagen', zegt hij woensdag in het laatste woord, waar een verdachte recht op heeft. Even is de kalmte in zijn stem, die Schuiling altijd heeft gehad, verdwenen. Hij verheft zijn stem, zegt expliciet te weten wie zijn dossier gelekt heeft en het OM niet meer te vertrouwen. 'Mensen lijken achter mijn rug om samen te spannen. Wat is hier in vredesnaam gaande?'

De politierechter veroordeelde Schuiling eerder tot een boete van 250 euro, dezelfde straf die het OM eerder al eiste. Voor Schuiling was het reden om in hoger beroep te gaan, in een ultieme poging tot eerherstel. Of het daarvan komt, blijkt later.

Het OM wil dat de boete blijft staan, Schuilings advocaten eisen vrijspraak. De rechter beslist op 14 oktober: dan volgt, wederom in Zwolle, de uitspraak.