Afsluitdijk heeft nu een van de grootste gemalen van Europa, maar je ziet er bijna niets van

Omrop Fryslân

1 oktober, 12:01 • 2 minuten leestijd

Met een feestelijke ceremonie is donderdag het nieuwe gemaal bij Den Oever geopend door minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat.

Het gemaal is onderdeel van de grootschalige renovatie en versterking van de Afsluitdijk en moet ervoor zorgen dat er ook in de toekomst genoeg water uit het IJsselmeer naar de Waddenzee kan worden afgevoerd.

Het nieuwe complex bestaat uit zes gigantische pompen. Die zijn elk twaalf meter hoog.

Op vol vermogen kan er 275.000 liter water per seconde uit het IJsselmeer naar de Waddenzee worden afgevoerd. Dat is elke negen seconden een olympisch zwembad vol.

Daarmee is het nieuwe gemaal een van de grootste van Europa.

Mensen die er bij langsrijden zien er bijna niets van.

Alleen het bovenste stuk van de motoren van de pompen steekt boven de Afsluitdijk uit. Daarover is een doorzichtige koepel van staal en glas geplaatst.

Technisch manager Bram Beijer van Rijkswaterstaat noemt het de "Champions League" onder dit soort bouwwerken als hem wordt gevraagd naar het gemaal. "Hier hebben onze beste ingenieurs aan gewerkt."

In principe is het de bedoeling om zoveel mogelijk water in het IJsselmeer vast te houden. Dan kan het worden ingezet bij droogte. Maar er zit een maximum aan de hoeveelheid water die je kunt vasthouden. In dat geval moet het worden afgevoerd.

Volgens Rijkswaterstaat is het nieuwe gemaal visvriendelijk. Dat wil zeggen dat de bladeren en de omkisting van de pompen zo zijn gemaakt dat vissen die in de pomp belanden dat overleven.

Ze worden in dat geval met het water naar de Waddenzee gepompt en kunnen daar verder zwemmen.

Normaal gesproken wordt, bij een te hoog waterpeil, water vanuit het IJsselmeer afgevoerd door 25 kokers in de Afsluitdijk. Dat wordt spuien genoemd.

Omgekeerd voorkomt het systeem dat het water uit de Waddenzee bij storm het IJsselmeer instroomt.

"We hebben dit voor de komende honderd jaar gebouwd", legt Beijer uit. "De zeespiegel stijgt, en de aanvoer vanuit de rivieren richting IJsselmeer wordt steeds grilliger. Het wordt dus steeds moeilijker om het peil, met bestaande middelen, te beheersen."

De verwachting is dan ook dat de nieuwe pompen in de toekomst vaker gebruikt zullen worden: "Als deze zes pompen een dag lang pompen, wordt het peil van het IJsselmeer met ongeveer twee centimeter verlaagd."

Dat lijkt niet veel, maar kan volgens Beijer juist het verschil maken. "Als je dat een week lang doet, kan dat net het verschil zijn tussen wel of geen droge voeten."