Het weer van september: van nazomer naar herfst en weer terug

Omrop Fryslân

Gisteren, 18:32 • 4 minuten leestijd

September had dit jaar vele gezichten. Een stormachtige vrijdag op de Wadden, een maandag die aanvoelde als hoogzomer, een nacht met vorst aan de grond en een slot met 25 graden. Tussendoor keken we omhoog naar regenbogen en halo's, en omlaag naar paddenstoelen.

In de eerste helft van de maand trokken de hogedrukgebieden zuidelijk van ons langs, terwijl Noord-Europa het ene lagedrukgebied na het andere kreeg. Hun storingen bereikten onze provincie vaak nog net.

Daartussen zorgden kleine hogedrukgebieden telkens voor een opknapper. Het weer kreeg er bijna een ritme van: de ene dag zon, de volgende dag regen en grijs.

In de vierde week namen de hogedrukgebieden het over. Het werd rustiger, vaker droog en de zon kreeg meer ruimte.

Begin september is 18 tot 19 graden normaal, maar in de eerste week lag het kwik er vaak een paar graden boven. Op maandag 7 september stroomde nog warmere lucht uit het zuiden binnen.

Met 24 graden op de Wadden en 27 graden in het binnenland was het de warmste dag van de maand en waanden we ons even terug in de zomer.

Daarna ging de temperatuur met het weer mee op en neer, maar gemiddeld bleef het anderhalve graad warmer dan normaal.

Des te opvallender was de nacht naar vrijdag 25 september. Onder het hogedrukgebied was het helder en windstil, en in het oosten vroor het lokaal aan de grond. In de officiële metingen is dat niet terug te zien, in moestuinen wel: tomaten kleurden de volgende ochtend zwart.

Een paar dagen later liepen de temperaturen weer enorm op. Een sterk lagedrukgebied ten noordwesten van ons blies warme lucht uit Zuid-Europa onze kant op.

Na een onrustige nacht met onweer, die in grote delen van de provincie gehoord en gevoeld werd, eindigde september in het zuiden en oosten met de zomerse 25 graden. Heerlijk nazomerweer.

Op dinsdag 8 september viel er provinciebreed gemiddeld zo'n 20 millimeter.

Vooral het zuiden en oosten kregen in de eerste helft veel regen, terwijl het noordwesten achterbleef. Na een front met stevige buien op 17 september leek september een natte maand te worden.

Daarna bleef het lange tijd op de meeste dagen droog, tot de onweersnacht van 28 op 29 september. Dit keer viel de meeste regen juist in het westen en noorden, met ruim 20 millimeter in Stavoren en Leeuwarden en ruim 27 millimeter in het noorden van de provincie.

Het noordwesten haalde zo in één nacht een flink deel van de 'maandachterstand' in, al is de droogte daarmee niet opgelost.

Op vrijdag 4 september gold code geel voor windstoten van 75 tot 90 kilometer per uur. De waarschuwing werd eerder ingetrokken, maar boven Terschelling en Ameland stond een tijdlang een harde tot stormachtige zuidwestenwind.

Ook in het weekend erna waaide het krachtig tot hard. Vooral op de dagen rond het weekend van 19 en 20 september was het boven de Wadden genieten voor de surfers.

Woensdag 16 september was een dag om naar boven te kijken. Grote stapelwolken en buien met daartussen volop zon zorgden voor prachtige luchten en de ene na de andere regenboog.

Ook boven het water viel regelmatig wat te zien. Na de warme zomer was het water nog relatief warm, waardoor er geregeld mist boven hing met mooie luchten erboven.

Stroomt er koelere lucht over warm water, dan verdampt er vocht dat in die koude lucht meteen weer condenseert. Het lijkt dan alsof het water dampt.

Door opklaringen boven Duitsland konden we ook regelmatig mooie kleuren vangen tijdens de opkomst van de zon. De lage zon schijnt dan onder de bewolking door en kleurt die van onderen oranje en rood.

De paddenstoelen hadden na de droge, warme zomer een trage start. Pas toen regen en warme, vochtige lucht uit het zuiden hun werk deden, kwamen ze op gang. Zo was het in bossen en bermen een feestje voor wie met een camera op pad ging.

Ondanks de wisselvallige start scheen de zon evenveel als gemiddeld. In het noorden en oosten had de zon iets meer last van de bewolking maar in het westen scheen de zon het vaakst en zelfs iets meer dan normaal.