Plan voor verhuizing daklozenopvang stuit op onbegrip: 'Waar moeten ze dan heen?'

DEN HAAG - In één zin van het coalitieakkoord staat het: de dagopvang voor dak- en thuisloze mensen in de Wagenstraat in Den Haag moet het liefst ergens anders heen. Waar dat dan precies moet zijn, is nog niet duidelijk. Projectcoördinator Verzhinia Vasileva-van Tulder van Stichting BARKA snapt daar helemaal niks van. 'Waar moeten ze dan heen?'

Als er iets is wat de afgelopen jaren in de stad is veranderd, is het de hoeveelheid ruimte voor hulpverlening voor dakloze mensen, ziet Verzhinia. 'Voor de coronapandemie was het bijna onmogelijk om wat voor elkaar te krijgen, nu kunnen we al veel meer', legt ze uit.

Ze begrijpt daarom niet waarom de opvang aan de Wagenstraat, midden in het centrum van Den Haag, volgens de plannen moet verhuizen. 'Waar moeten ze dan heen? Ergens naar een buitenwijk?'

De opvang aan de Wagenstraat is van de organisatie Leger des Heils, maar zij willen nog niets kwijt over de mogelijke sluiting van de opvang. 'We weten nog niet of de plannen doorgaan', zegt een medewerker. 'Als dat wel zo is, zullen wij intern gaan informeren. Nu zou dat alleen voor paniek zorgen.'

Projectcoördinator Verzhinia legt uit dat een deel van de thuis- en dakloze arbeidsmigranten al een rugzakje heeft als ze naar de opvang komen. 'Of ze raken dakloos door problemen op werk.' In 2025 telt de stad 7201 dak- en thuisloze mensen, waarvan 1225 in nood- of tijdelijke opvang verblijven.

Ondanks hulporganisaties, zoals stichting BARKA, zit de gemeente met de handen in het haar. De situatie is zelfs zo erg dat de G4, een samenwerking van de vier grootste gemeenten in Nederland, een open brief naar het kabinet heeft gestuurd.

'Niet alleen nemen de aantallen dramatisch snel toe, de staat waarin zij verkeren is slecht', schrijft de G4. 'Veel mensen zijn verward, verslaafd en zichtbaar wanhopig.'

Verzhinia denkt niet dat er per se meer geld nodig is om dak- en thuisloosheid op te lossen. 'Het is een langzaam proces om deze mensen te helpen. Veel mensen hebben verslavingszorg nodig en mensen moeten ook zelf geholpen willen worden.'

Dat kan op elk moment zijn, zegt ze. 'Daar staan we altijd klaar voor. Dáár moet meer ruimte voor komen.'

Ondertussen leven veel van deze kwetsbare mensen op straat. Ze slapen in portieken, op bankjes of vertonen verward gedrag.

'Zij missen zelf dikwijls de weerbaarheid om op straat te overleven en hun onvoorspelbare gedrag kan inwoners bang en onveilig maken. Voor hen is er een structureel tekort aan bemoeizorg en GGZ-capaciteit', schrijft de G4.

Wethouder Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag, Maatschappelijke Opvang) herhaalt in zijn reactie het pleidooi van de G4. 'Sinds 2013 zien we in Den Haag een toename van het aantal dak- en thuisloze personen dat langdurig zonder perspectief in de openbare ruimte verblijft.'

'Deze groei wordt in het bijzonder gedreven door een toenemende groep kwetsbare EU-arbeidsmigranten', vervolgt hij. 'Met als gevolg ook een sterke toename van het aantal bezoekers van de enige drempelvrije dagopvang in de Wagenstraat.'

Volgens de wethouder leidt dit, samen met dronken bezoekers van het uitgaansgebied, voor extra overlast op straat in het centrum. 'De combinatie van factoren leidt ertoe dat in de openbare ruimte sociale en fysieke overlast wordt ervaren. In sommige situaties is daarbij ook sprake van agressief gedrag.'

De nieuwe coalitie is overstag gegaan na oproepen van bewoners en ondernemers uit de wijk. Daarom wil zij nu dat de dagopvang wordt verplaatst. Volgens wethouder Dubbelaar wordt er gezocht naar een passende locatie voor zowel dag- als nachtopvang.

'We gaan nu aan de slag om werk te maken van deze afspraak in het coalitieakkoord', zegt Dubbelaar. 'We zullen daarover ter zijner tijd informeren.'

Als bewoners de politie bellen, kunnen agenten niet altijd iets tegen de overlast doen. 'Mensen mogen in het openbaar daar gewoon zijn', legt Vezhinia uit. 'Het is niet crimineel en dat moet het niet worden.' Het liefst ziet zij dat mensen naar hulporganisaties bellen als zij iemand op straat zien slapen. 'Dat kan altijd.'