“Het is belangrijk dat we weten wat vroeger is gebeurd, omdat het heel erg is wat hier heeft plaatsgevonden”, vindt Melz. “Het is heel sneu wat er allemaal is gebeurd, dat is niet leuk. Je kan je haast niet voorstellen dat het zo is gegaan. Dat is heel zielig.”
Wat gebeurde er tijdens de razzia van Putten?
In de nacht van 30 september op 1 oktober 1944 beschoten leden van de Puttense verzetsbeweging bij de Oldenallerbrug tussen Putten en Nijkerk een auto met officieren van de Wehrmacht. Daarbij kwam een Duitse officier om het leven. Een dag later volgde een wraakactie.
Iedereen die op Puttens grondgebied aanwezig was, werd opgepakt: vrouwen en kinderen werden opgesloten in de Oude Kerk en de mannen werden vastgezet in de Openbare Lagere School, die tot 1953 op het Marktplein stond. De bezetter sloot de ruim dertig mannelijke todeskandidaten op in een van de ruimtes van de Eierhal.
Op zondagavond 1 oktober tegen ongeveer 20.00 uur werden de vrouwen en de kinderen vrijgelaten en werden de 659 mannen vanuit de school overgebracht naar de Oude Kerk, waar ze een zeer onrustige nacht doorbrachten. Ook dominee C.B. Holland verbleef daar die nacht.
Op maandagochtend, na een gebed van predikant ds. Holland en het zingen van twee coupletten van psalm 84, de verzen 3 en 4, werden de mannen lopend afgevoerd naar het station van Putten.
Daar zijn ze vervolgens per trein vertrokken naar Kamp Amersfoort, waar ze van 2 tot 11 oktober verbleven. In het kamp werden nog 58 mannen wegens gezondheidsredenen vrijgelaten. Daarna is het merendeel van de Puttense mannen in concentratiekamp Neuengamme terechtgekomen. Van daaruit werden ze verdeeld over andere (sub)kampen, waaronder Ladelund. Slechts 48 van hen overleefden uiteindelijk de oorlog.
“Ik krijg wel een slecht gevoel voor de mensen die het is overkomen, supersneu”, zegt Fiene, die vrijdagavond, samen met Melz, een krans mag leggen tijdens de 82ste herdenking van de Razzia. “Het is heel mooi dat ik dit mag doen.”