Een rugzak met elektroden, kabels en een zachte massagekop kneedt de rugspieren zodra hij merkt dat ze vermoeid raken.
Een slimme rugzak detecteert wanneer spieren vermoeid raken en geeft vervolgens een massage. Dat lijkt beter te helpen bij spierherstel dan warmtetherapie of vooraf ingeplande massages, zoals die van massagestoelen en -kussens.
In 2024 meldden ruim 1,8 miljoen Nederlanders zich bij de huisarts met nek- en rugklachten. Rugpijn kan ontstaan wanneer rugspieren vermoeid raken door inspanning, of door langdurige of herhaalde bewegingen. Aanhoudende vermoeidheid kan de bloedtoevoer en het herstel van weefsel verstoren en bijdragen aan chronische pijn.
LEES OOK
Waarom grootmachten blijven graaien
Wereldvrede. Vrijwel iedereen zegt het te willen. Maar de werkelijkheid blijkt weerbarstig. Anno 2026 kijken de grootmachten ...
Vermoeide rugspieren kunnen worden behandeld met warmte of massages. Daarbij bewegen rollers vaak in een vooraf bepaald patroon over de rug. Maar zo’n behandeling is een eenheidsworst die geen rekening houdt met individuele spierproblemen, zegt ingenieur Chengsong Yu van het Wuhan-technologieinstituut in China.
Persoonlijke behandeling
Yu en zijn collega’s zochten daarom naar een persoonlijkere aanpak voor het behandelen van rugpijn. Ze ontwikkelden een draagbaar systeem dat eruitziet als een rugzak.
Elektroden op de huid meten de elektrische activiteit van vier spiergroepen in de rug. Het systeem bepaalt vervolgens welke spieren vermoeid zijn en in welke mate. Kabels bewegen vervolgens een zachte massagekop naar de vermoeide spieren. Sensoren geven daarbij voortdurend feedback, zodat het systeem de kracht van de massage aanpast aan de mate van vermoeidheid, zegt Yu.
Om het apparaat te testen, lieten de onderzoekers elf mannen en vier vrouwen tussen de 20 en 26 jaar eerst twee minuten rusten. Daarna moesten de deelnemers twee minuten lang zittend hun spieren trainen door halters op te tillen. Die oefening zorgde ervoor dat de ruitvormige spieren die in de bovenrug tussen de schouderbladen liggen vermoeid raakten.
Alle deelnemers droegen tijdens de halteroefening de rugzak, zodat die de elektrische activiteit van hun spieren kon meten. Slechts een deel van hen kreeg daarna de massage van de rugzak. De overige deelnemers kregen een standaardmassage, warmtetherapie of rust.
Beter spierherstel
Tijdens de oefening nam de elektrische activiteit in de ruitvormige spieren af naarmate ze vermoeider raakten. Dat wijst erop dat de spieren minder sterk werden geactiveerd. Na de behandeling met de rugzak was die activiteit ongeveer 2,6 keer zo hoog als na de standaardmassage, wat wijst op een beter spierherstel. De activiteit was ook ongeveer 1,9 keer zo hoog als na warmtetherapie en vier keer zo hoog als na rust.
Ingenieur Conor Walsh van de Harvard-universiteit in de VS noemt het apparaat een stap in een ‘creatieve richting’ om zachte robotica te combineren met therapie tegen rugpijn en spiervermoeidheid. Wel moet het apparaat volgens hem lichter worden voordat het praktisch bruikbaar is.
‘Het systeem bevat zeker interessante technische aspecten en bewijst dat deze technologie kan werken’, zegt ingenieur Olivier Lambercy van de ETH Zürich in Zwitserland. ‘Maar het inzetten bij mensen die aan een lopende band werken, zoals de onderzoekers voor ogen hebben, ligt denk ik nog behoorlijk ver in de toekomst.’
Het team wil het ontwerp kleiner en compacter maken. Ook willen ze het testen bij een grotere groep mensen die onder omstandigheden werken die in de praktijk rugpijn kunnen veroorzaken, zegt Yu.