Onderzoeker koloniale rol Oranjes prijst koning voor zijn excuses

Onderzoeker Gert Oostindie, onder wiens leiding onderzoek is gedaan naar de rol van het koningshuis in het koloniale verleden, prijst koning Willem-Alexander omdat die als staatshoofd excuses heeft aangeboden voor „de Atlantische slavernij en het extreme geweld in de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog”.

Oostindie tekent erbij aan dat dat wel reacties waren op „heftige maatschappelijke discussies, op een uitgesproken roep om erkenning”. De koning zou zich ook nog kunnen uitspreken over „andere dieptepunten in vier eeuwen koloniale geschiedenis”, maar „erg zinvol zou het niet zijn om dat alles een voor een ‘af te vinken’”, zegt hij. Willem-Alexander heeft het in ieder geval aangedurfd „met een open blik terug te kijken op het koloniale familieverleden”.

„Dat het Huis Oranje-Nassau het historisch onrecht niet al veel eerder onder ogen zag is niet verrassend, maar pleit hen evenmin vrij. De tijdgeest is geen excuus”, betoogt Oostindie. „De Oranjes onderscheidden zich in hun opvattingen over en steun voor slavernij en kolonialisme niet van het grootste deel van de Nederlandse elite in hun tijd, en evenmin van koloniale vorsten elders in Europa. Ook zij waren kinderen van hun tijd, zij het zeer geprivilegieerd. Maar dat signaleren is iets anders dan hen excuseren. Zij wisten van verzet, er circuleerden andere opvattingen. Zij hadden zich anders kunnen opstellen. Zij hadden een voorbeeld kunnen geven.”

De onderzoeker benadrukt dat „op geen enkel moment vanuit de Dienst Koninklijk Huis of vanuit de Haagse politiek invloed is uitgeoefend op de wijze waarop het onderzoek werd opgezet en uitgevoerd. Hetzelfde geldt voor de formulering en presentatie van de uitkomsten. Zo hoort het in de wetenschap.”

ANP

Reacties