Artikel luisteren
4min
Meer info
In het rioolwater van Leuven worden opnieuw hoge concentraties van het coronavirus SARS-CoV-2 gemeten. Het gaat om de hoogste waarden in een jaar tijd, zegt Elke Wollants, labmanager aan het Rega-instituut van de KU Leuven. Ook elders in Vlaanderen is het virus opnieuw in opmars. Moeten we een nieuwe piek vrezen?
De afgelopen week werd in het rioolwater van Leuven veel SARS-CoV-2 teruggevonden. Dat is opvallend, omdat het bijna een jaar lang nauwelijks tot niet werd gedetecteerd in het Leuvense rioolwater. Sinds de metingen in 2021 begonnen, was er nog nooit zo'n lange periode met nauwelijks meetbare concentraties.
"We hebben 4 maanden geen covid meer gezien in het rioolwater. We houden die cijfers al 6 jaar bij en het was de eerste keer dat er niets te zien was. Nu schieten die cijfers in heel België weer omhoog", zegt Elke Wollants, labmanager aan het Rega-instituut van de KU Leuven.
De laatste duidelijke piek dateert van november 2025. Vanaf augustus 2026 begon de concentratie opnieuw te stijgen, de voorbije weken nam die stijging sterk toe.
Wollants is niet verbaasd dat die stijging zich nu voordoet. Het academiejaar is van start gegaan en het respiratoire seizoen begint nu eenmaal. Al heeft covid geen typisch verloop, zoals de griep dat bijvoorbeeld wel heeft.
"Bij influenza weten we wanneer het seizoen gaat beginnen. Bij covid weten we dat nog niet helemaal. We hebben bijvoorbeeld ook in de zomer al hoge pieken gezien, maar de laatste 2 jaar begint het wel te normaliseren. Vorig jaar lag de piek ook in september, oktober, november."
Als je je wil laten vaccineren, is het nu het moment
Elke Wollants, labmanager bij het Rega-instituut (KU Leuven)
Wie zich wil beschermen tegen het virus, kan zich best nu laten vaccineren, zegt Wollants. "We willen mensen waarschuwen: als je je wil laten vaccineren, is het nu het moment. Na de piek haalt dat niet veel meer uit", zegt Wollants.
De waarschuwing geldt voornamelijk voor gepensioneerden, mensen met een verzwakt immuunsysteem en andere risicogroepen. Wie zich nu laat vaccineren, is na ongeveer 2 weken beschermd tegen een besmetting.
Want de stijging die we nu zien, is slechts het begin, benadrukt Wollants. "De cijfers beginnen nu pas te stijgen. We kunnen nooit voorspellen hoe hoog de piek wordt. Het is ook jaren geleden dat dat virus echt is rondgegaan, dus de antistoffen zijn weg. Er is een reden waarom we elk jaar opnieuw moeten vaccineren."
Al zullen we ook niet meteen belanden in situaties als 2020: "Ik hoop van niet. Het virus is ook afgezwakt. Het is niet meer zo pathogeen als het vroeger was, maar je kan er nog steeds heel ziek van worden."
Want long covid is nog steeds een ernstig gevolg van een covidbesmetting en daartegen beschermt het vaccin ook, legt Wollants uit. Ze verwijst daarbij naar een grote Europese studie, gepubliceerd in The Lancet, waaruit bleek dat vaccinatie op populatieniveau gepaard ging met een ongeveer 30 tot 50 procent lager risico op longcovid.
"Mensen denken dat covid een banale verkoudheid is, maar je moet maar eens de pech hebben om long covid te krijgen. Er zijn mensen die jaren nadien nog altijd niet opnieuw kunnen gaan werken. Dat is verschrikkelijk en die verhalen zijn schrijnend."
"Als vaccinatie je daartegen wat kan beschermen, doe het dan. Als je bang bent voor long covid, zou ik het vaccin ook voor jongere mensen aanraden."
De onderzoekster weerlegt ook de bewering op sociale media dat de hoge virusconcentraties in het rioolwater door vaccinaties zouden worden veroorzaakt.
De PCR-testen van het Leuvense team die voor de studies worden gebruikt, zijn gericht op het N-gen van het SARS-CoV-2-virus. Dat genetisch materiaal zit niet in de mRNA-vaccins. Die bevatten enkel mRNA voor het spike-eiwit, dat bovendien snel wordt afgebroken na vaccinatie.
"Alles wat we in het rioolwater meten, komt van circulerende infecties, niet van vaccinaties", zegt Wollants.