Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI
Iemand komt bij je wonen en de SVB verlaagt je AOW. Voor een man leidde dat ook tot een terugvordering. Hij vocht de beslissing aan en kreeg gelijk: zijn recht op alleenstaanden-AOW bleef bestaan vanaf 1 januari 2024. De SVB had onvoldoende onderzocht of sprake was van wederzijdse zorg.
De Centrale Raad van Beroep deed deze uitspraak op 9 juni 2026. De zaak gaat over de onderbouwing van een individuele AOW-beslissing. Voor mensen met een huisgenoot is vooral relevant welke feiten de SVB vaststelt en welke woonregels daarbij worden toegepast.
Tegenstrijdige verklaringen maakten de zaak ingewikkeld
De man had de inwonende vrouw aanvankelijk zijn dagelijks verzorger genoemd. Tegenover zijn verhuurder sprak hij ook van een vaste levenspartner. Later stelde hij dat zij nauwelijks bijdroeg aan het huishouden en hem niet verzorgde. Hij verklaarde dat hij haar als levenspartner had aangeduid om medehuurderschap te regelen.
Die uitleg riep twijfels over zijn geloofwaardigheid op. Toch had de rechtbank in september 2024 al bepaald dat beter moest worden onderzocht welke zorg de vrouw werkelijk verleende en hoe omvangrijk die was. De SVB kreeg opdracht opnieuw te beslissen.
Volgens de Centrale Raad bleef dat ook na aanvullend onderzoek onvoldoende duidelijk. De SVB steunde opnieuw op soortgelijke eerdere meldingen. De man behield zijn recht op de hogere AOW, hoefde de teruggevorderde €515,69 niet te betalen en krijgt wettelijke rente over de nabetaling. De uitspraak noemt geen totaalbedrag van die nabetaling.
Een gezamenlijke huishouding vraagt om concrete feiten
Volgens de uitleg van de SVB over een gezamenlijke huishouding gaat het doorgaans om twee volwassenen die samenwonen en allebei regelmatig aan het huishouden bijdragen. Die bijdrage moet enige omvang hebben.
Dat kan financieel zijn, bijvoorbeeld door huur en boodschappen te betalen. Het kan ook gaan om koken, schoonmaken, administratie of verzorging. De bijdragen hoeven dus niet dezelfde vorm te hebben: de ene bewoner kan kosten betalen en de andere huishoudelijke taken uitvoeren.
Wie alleen naar een inschrijving op hetzelfde adres kijkt, mist daarmee een deel van de beoordeling. De dagelijkse situatie telt. Beschrijf daarom bij vragen van de SVB wie welke kosten draagt, welke taken verricht en hoe vaak dat gebeurt. Een algemene omschrijving als ‘we helpen elkaar’ vertelt minder dan een feitelijke uitleg van de afspraken.
Voor sommige woonsituaties gelden andere regels
Er bestaan situaties waarin de wet een gezamenlijke huishouding aanneemt zonder opnieuw de omvang van de bijdragen te beoordelen. De SVB noemt onder meer samenwonen met iemand met wie je getrouwd bent geweest of met wie je een eigen of erkend kind hebt. Ook andere wettelijke voorwaarden kunnen van belang zijn.
De uitspraak betekent daarom niet dat iedere AOW’er met een huisgenoot recht heeft op alleenstaanden-AOW. Ook de aanduiding ‘mantelzorg’ levert op zichzelf geen algemene vrijstelling op. De verhouding tussen de bewoners en de toepasselijke regels moeten steeds worden bekeken.
Bij een eigen volwassen kind dat weer thuis komt wonen gelden bijvoorbeeld andere uitgangspunten dan bij een willekeurige volwassen huisgenoot. Een ongetrouwde ouder die uitsluitend met eigen kinderen woont, houdt in die situatie de alleenstaanden-AOW.
Ook bij een latrelatie en logeren bij je partner is de feitelijke woonsituatie relevant. Ga bij een verandering thuis dus na welke situatie precies op jou van toepassing is.
Controleer de reden én de ingangsdatum
Ontvang je een besluit dat je AOW verandert, kijk dan verder dan het nieuwe maandbedrag. Vanaf welke datum gaat de wijziging in? Over welke periode moet je eventueel terugbetalen? Welke feiten noemt de SVB, en welke regel wordt daaraan verbonden?
Zet onjuiste of onvolledige gegevens concreet op papier. Bewaar eerdere meldingen, vragenlijsten, reacties en de beslissing zelf. Als je eerder een verkeerde omschrijving hebt gebruikt, leg dan uit wat er fout was en hoe de situatie werkelijk is. Wisselende verklaringen kunnen een onderzoek compliceren, zoals deze zaak laat zien.
Ben je het niet eens met de beslissing, let dan op de bezwaartermijn. De SVB legt uit dat je binnen zes weken online bezwaar kunt maken. Controleer de uiterste datum in jouw besluit. Vraag zo nodig juridische hulp en laat een verzoek om uitleg niet in de plaats komen van tijdig bezwaar.