Omroep Zeeland
28 september, 15:11 • 3 minuten leestijd
Zeeschuim op het strand kan je maar beter mijden, horen we al langer. Het zit namelijk vaak bomvol pfas. Maar juist dat schuim zou ook een oplossing kunnen zijn om water schoner te maken. Daar doet Joséphine van Ruiten onderzoek naar.
Van Ruiten is onderzoeker aan de Technische Universiteit van Delft (TU Delft). Inmiddels zijn pfas niet meer weg te krijgen uit ons leven, weet ze. "Pfas is een grotere groep chemicaliën die door de mens gemaakt is. Ze komen niet in de natuur voor. Ze zijn te herkennen aan de koolstof-fluorverbinding, dat is een sterke verbinding waardoor ze moeilijk afbreekbaar zijn", legt ze uit. "Daarom kennen pfas nu ook wel de naam: forever chemical. Ze zitten inmiddels in verpakkingen, eieren, textiel, bijna alles." De stoffen vormen een risico voor onze gezondheid. Ze zorgen bijvoorbeeld voor een verhoogd risico op kanker en kunnen vruchtbaarheid verminderen.
Maar in de toekomst is er misschien een oplossing. Juist omdat pfas zich als een magneet vastplakken aan zeeschuim, onderzoekt Van Ruiten of de oplossing naar schoon water in het schuim ligt. "Pfas hebben een hydrofobe kop en een hydrofiele staart, dat is waardoor ze plakken. Wij onderzoeken of we het schuim kunnen gebruiken als filter voor afvalwater, zodat het water weer schoner wordt."
Ze omschrijft de methode "schuimfractionering". "Je blaast lucht in water, waardoor er luchtbellen ontstaan, die nemen als het ware de pfas mee naar boven. Dat wordt schuim. Dat schuim kan je vervolgens eraf scheppen en zo verwijder je pfas."
Die methode onderzocht Van Ruiten eerst in een laboratorium. Als het onderzoek in een verder gevorderd stadium zit, hoopt ze het samen met de TU Delft te kunnen toepassen bij waterzuiveringsinstallaties. Onlangs bracht milieuorganisatie Greenpeace een rapport uit waarin ze concludeerden dat bij ruim een derde van de Zeeuwse huishoudens meer pfas in het drinkwater zit dan het RIVM adviseert. Zo'n pfas-filter zou dus goed van pas komen.
Maar zo ver zijn ze nog niet, stelt Van Ruiten: "Elk afvalwater is anders, en de soorten pfas verschillen ook van elkaar, dat maakt het ingewikkeld. Je hebt pfas met een lange staart, en pfas met een korte staart." Pfas met een lange staart bleken makkelijker te verwijderen te zijn dan die met een korte. Met meer onderzoek hoopt ze methoden te vinden om beide soorten te verwijderen uit afvalwater.
Van Ruiten verdiept zich nu zo'n twee jaar in pfas en hoe we ze kunnen bestrijden. Haar interesse in pfas begon toen ze nog in Antwerpen woonde. Ze woonde bij een fabriek en kon haar bloed laten testen op pfas."Ik zat destijds nog net onder de veilige grens, mijn vriend ook. Maar van veel mensen hoorde ik dat ze ook boven die grens zaten. Dat heeft me gemotiveerd om onderzoek te doen naar hoe we pfas kunnen verminderen."
Bekijk hier het hele gesprek van de Zeeuwse Kamer.
Kan schuim pfas in water filteren?