Post-covidpatiënt Antoinette voelt zich soms "dementerend", maar is wel gelukkig

Omrop Fryslân

29 september, 08:40 • 5 minuten leestijd

Het grootste deel van de post-covidpatiënten wordt nooit meer volledig de oude. Medicijnen zijn er (nog) niet. Toch zijn er therapieën die helpen om om te gaan met de klachten. Bij fysiotherapiepraktijk TIGRA zien ze positieve resultaten.

Bij de praktijk in Leeuwarden staat Antoinette Postmus op een balansbal voor een spiegel. Op de spiegel zijn letters en cijfers geplakt.

De opdracht die ze van behandelaar Sjoukje van der Veen krijgt lijkt makkelijk: tik met de rechterhand cijfers aan en met links de letters. Begin bij één en tik daarna de eerste letter van het alfabet aan.

In de tussentijd tikt Sjoukje van der Veen met haar pen op haar clipboard en geeft opdrachten: "Een beest met de letter A en onthoud die."

Antoinette Postmus kan de opdracht nu vrij makkelijk doen, maar vorig jaar was dat wel anders. Als ze hem had gedaan, moest ze eerst uitruisten op een matje naast de spiegel.

Uit een studie van onderzoekers van Frisius MC in Leeuwarden en het UMCG in Groningen blijkt dat bijna negen op de tien mensen niet meer de oude wordt als ze post-covid hebben. Dat heeft gevolgen voor hun werkzame leven: 35 procent kan weer het aantal uren werken dat ze voor de ziekte deden.

"Wij doen ons best om mensen met behulp van een intensieve training weer te laten functioneren", zegt Sjoukje van der Veen. Het gaat om zogenoemde cognitieve training. Die legt de focus op het mentale deel.

"Een oplossing is er voor een grote groep niet, maar voor een aantal mensen met post-covid misschien wel. Die willen we aan de hand meenemen." De mensen die langskomen, kunnen ze goed helpen. "Daar zien we echt verbetering, daar maken we verschil."

Antoinette Postmus is één van die patiënten. De verpleegkundige van Frisius MC Leeuwarden werd meteen in het begin van de covid-pandemie ziek. Pas een paar jaar later werd vastgesteld dat ze post-covid heeft. "Ik dacht eerst aan een burnout, maar dan moeten de klachten afnemen."

Fysiek was Antoinette Postmus goed in orde. "Alleen dat mentale deel. Hersenmist, dat je niet kunt nadenken. Ik kon niet alles onthouden. Soms was ik bij de deur al vergeten wat de patiënt zei."

In de therapie zit een opbouw. Sjoukje van der Veen legt uit: "We beginnen op laag niveau, een halve minuut. Dat breiden we uit en we zien wat het doet met de patiënt."

Rust is een belangrijk onderdeel van de therapie. Patiënten wordt zo geleerd hoe ze goed met hun energie om kunnen gaan. "We nemen ze aan de hand mee om te kijken wat kan worden verbeterd. Is dat cognitief, dan trainen we dat."

Ze hebben daarbij één doel, zegt Van der Veen. "Dat iemand tevreden is met zichzelf. Dat ze weer kwaliteit van leven hebben. Want dat is wat de mensen teruggeven. Niet dat ze een eind kunnen fietsen, of iets anders. Nee, het gaat om 'tel ik weer mee, doe ik weer mee '."

Dat is wat post-covidpatiënt Willem Rijpens uit Leeuwarden ook graag wil: meedoen. Maar het lukt hem niet. "Ik was op de goede weg bij TIGRA. Ik heb ook echt het idee dat er meer in zit, meer uit te halen is als ik nog door mag. De vergoeding houdt na een jaar op. Ik kan het zelf niet betalen."

Hij is volledig uit het werk en dat frustreert hem. "Ja, je wereld wordt zo heel klein. Dat is zwaar." Toch heeft ook hij stappen gemaakt. Willem is iedere week verschillende keren in de sportschool te vinden. Dat lukte hem eerder niet.

Antoinette Postmus functioneert weer bijna als voor covid. Ze draait haar diensten in het ziekenhuis, maar wel minder dan normaal. Haar geheugen is verbeterd, maar niet zoals het was.

"Ik voel me soms wat dementerend. Als mensen zeggen dat ze iets tegen mij hebben gezegd, geloof ik dat. '

Ze schrijft zaken op en neemt rust als ze het nodig heeft. "Als ik thuis kom na een hectische dag, rust ik eerst 20 minuten uit. Mijn hoofd weet dat ook. Na 20 minuten ben ik er weer."

Mensen op haar werk kijken ook weer de oude Antoinette terug. "Die zeggen dat ik straal en weer lach. Ik kan mijn werk weer doen, dat is mijn leven."

Er is wel een duidelijke winstwaarschuwing van Sjoukje van der Veen: Niet iedereen kan geholpen worden. Patiënten moeten bovendien goed kijken naar hoe ze hun leven inregelen. "Ze blijven altijd een 2.0 versie van zichzelf."

En ook bij haar in de praktijk komen mensen die ze niet kan helpen. "Dat je ziet dat er veel inzit, dat ze de ambitie hebben, maar achteruit gaan. Dat is heel frustrerend."

Dat gevoel van frustratie heerst ook bij Willem Rijpens. "Alles is beter dan geen vooruitgang. Dat ik de drukte om mij heen weer aan zou kunnen, de prikkels. Mijn wereldje is echt klein."