Presentatie onderzoek slavernijverleden Oranjes voelt als erkenning: 'Bevestiging van wat we al wisten'

Op verzoek van koning Willem-Alexander deed een commissie jarenlang onderzoek naar het slavernijverleden van de Oranjes. Daaruit bleek dat de koninklijke familie eeuwenlang steun heeft verleend aan het kolonialisme en er ook fors geld aan heeft verdiend, maar weinig invloed heeft uitgeoefend op het beleid daarover. Joël Feliz, lid van de Groningse werkgroep Trans-Atlantisch Slavernijverleden, hoorde niet veel nieuwe dingen.

Toch voelt het onderzoek als erkenning, zegt hij. 'Het is ergens jammer dat een onderzoek nodig is, maar het is fijn dat het nu zwart op wit staat. Vooral dat ze zich niet concreet hebben uitgesproken tegen de slavernij en het daarmee in feite gesteund hebben. Ook dat nu bewezen is, dat er behoorlijk veel geld aan verdiend is, is belangrijk.'

Volgens Feliz bevestigt het onderzoek wat een groot deel van de zwarte gemeenschap altijd al dacht. 'Het gaat vooral vaak over het gebrek aan moreel besef. De menselijkheid ontbrak. De koninklijke familie heeft vol overtuiging hieraan meegewerkt, het is niet zo dat het onbewust gegaan is.'

Feliz merkt in zijn omgeving dat het onderzoek op gemixte reacties kan rekenen. 'Eigenlijk kan je de reactie van mijn familie verdelen in die van de witte kant en de zwarte kant. De witte kant reageert verontwaardigd op de betrokkenheid van de koninklijke familie, terwijl de zwarte kant denkt: dit wisten we eigenlijk al.'

Het steekt de Groninger dat er nu pas erkenning komt voor wat de slavernij veroorzaakt heeft. 'Nooit sprak iemand van de koninklijke familie zich uit. Eigenlijk heb ik bij alle voorgaande koningen en koninginnen de menselijkheid gemist. Het is mooi dat deze koning wel de menselijkheid en het moreel besef toont dat bij deze functie hoort.'

Feliz ziet het onderzoek als een nieuw begin en een goede start voor een gesprek over wat de slavernij heeft veroorzaakt. 'Dit is een eerste stap om uiteindelijk over te gaan naar geloofwaardig herstel. Nu kan er niet meer gezegd worden dat het slechts ons gevoel was, maar is bewezen dat het koninklijk huis diep verweven was met de Nederlandse slavenhandel.'