RTV Noord
29 september, 20:06 • Aangepast 29 september, 20:12 • 5 minuten leestijd
Patiënten en patiëntenorganisaties maken zich grote zorgen over tekorten aan medicinale cannabis. Nu Bedrocan financieel op omvallen staat is het onzeker of patiënten hun vertrouwde medicatie nog wel kunnen blijven krijgen.
Het Veendammer bedrijf vroeg vorige week uitstel van betaling aan. Het zit in moeilijkheden omdat het Bureau Medicinale Cannabis het contract met Bedrocan in januari beëindigde.
‘Dat zou verschrikkelijk zijn’, reageert medicinaal cannabis-gebruiker Hugo Beukeveld op het risico dat medicinale cannabis van Bedrocan niet meer beschikbaar is of dat er tekorten ontstaan. Hij vindt het ‘onbegrijpelijk’ dat patiënten in Nederland mogelijk zonder hun vertrouwde medicatie komen te zitten.
De 26-jarige in Groningen en Drenthe opgegroeide Beukeveld heeft na zuurstoftekort bij zijn geboorte cerebrale parese, waardoor hij onder meer last heeft van verhoogde spierspanning en pijn. Cannabis helpt hem de verschijnselen en de pijnen die ermee gepaard gaan te dempen. Daarvoor gebruikt hij zowel medicinale cannabis als wiet van de coffeeshop.
Maar dat laatste heeft niet zijn voorkeur, want met wiet van de coffeeshop moet hij maar afwachten wat het doet. ‘Dat is juist de kracht van de cannabis van Bedrocan, de consistentie’, zegt Beukeveld. ‘Het zou bizar zijn als dat verdwijnt.’
Bedrocan levert vijf gestandaardiseerde cannabisproducten met elk een eigen gehalte aan werkzame stoffen. Gebruikers weten dus wat ze gebruiken en kennen de effecten.
Beukeveld: ‘Ik vind het moeilijk te accepteren dat Bedrocan mogelijk wegvalt zonder dat duidelijk is welke producten daarvoor in de plaats komen. Wat betekent dit voor patiënten die na een lange zoektocht een passende soort hebben gevonden?’?
Beukeveld is niet de enige gebruiker die zich er druk over maakt. In een brandbrief van eind augustus aan de Tweede Kamer schrijft Hollandbio, de sectororganisatie van de Nederlandse biotech, dat 7.000 mensen in Nederland gebruik maken van medicinale cannabis op recept van een arts en afgeleverd door een apotheek.
Dat betreft patiënten met ernstige aandoeningen zoals chronische pijn, multiple sclerose, epilepsie of mensen in de eindfase van hun leven. Voor een deel van hen is er geen volwaardig alternatief, stelt Hollandbio.
Juist deze kwetsbare patiëntengroep dreigt nu de dupe te worden
‘Juist deze kwetsbare patiëntengroep dreigt nu echter de dupe te worden van een tekort aan medicinale cannabis dat de overheid volledig zelf gecreëerd heeft.’
De oorzaak van de breed gedeelde zorgen ligt in een besluit van toenmalig Volksgezondheid-minister Ernst Kuipers. Die wilde gebruikers van mediwiet meer vrijheid geven in de keuze van hun cannabis. Ook zouden producenten van medicinale cannabis meer de ruimte moeten krijgen om hun product te verhandelen. De rol van het Bureau Medicinale Cannabis (BMC) zou worden teruggedrongen.
Het BMC heeft namelijk het handelsmonopolie op medicinale cannabis en regelt de productie, handel en export van Nederlandse cannabis. Bedrocan was tot begin dit jaar de enige leverancier voor BMC, maar het wegvallen van die inkoop door de overheid heeft het bedrijf ernstige financiële problemen opgeleverd.
De wijziging van de opiumwet die nodig is voor een cannabisproducent als Bedrocan om rechtstreeks aan apothekers in binnen- en buitenland te kunnen verkopen, laat echter al jarenlang op zich wachten. Huidig minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) liet begin juli aan de Tweede Kamer weten dat ze ernaar streeft de wetswijziging in juli 2028 in te laten gaan.
In de tussentijd legt het BMC nog wel een voorraad medicinale cannabis aan, geleverd door Bedrocan. Als dat niet toereikend is, dan zal er cannabis worden geïmporteerd, verzekert de minister.
Maar daar zitten grote risico’s, zegt ook een groep artsen, wetenschappers en bedrijven die zich hebben verenigd in het Instituut Medicinale Cannabis (IMC). In hun brief aan de Tweede Kamer luiden ze de noodklok en schrijven ze dat nu een overgangsfase dreigt ‘van twee tot drie jaar waarin de continuïteit van levering aan Nederlandse patiënten niet is gegarandeerd’.
De continuïteit van levering aan Nederlandse patiënten is niet gegarandeerd
’Tussen het opraken van de voorraad en een bewezen betrouwbare import ligt het risicovenster. Noch het kabinet, noch de Kamer stelt hier een concrete oplossing voor’, aldus het IMC. ‘Elk aangekondigd risico wordt beschreven zonder vangnet, noodscenario of garantie.’
De oplossing is simpel, stelt het instituut: ‘Continuering van levering door de Nederlandse teler (Bedrocan, red.) tot de importstroom aantoonbaar betrouwbaar is.’
De Groninger apotheker Ebian Brill levert een tiental patiënten medicinale wiet. ’Er is een kleine patiëntenschare die afhankelijk of sterk afhankelijk is van het gebruik van medicinale cannabis’, benadrukt hij. Vroeger waren het er meer. Brill vermoedt dat een deel van de gebruikers hun cannabis toch ook buiten de apotheek om haalt.
Uitwijken naar coffeeshops noemt hij zorgelijk. Vooral omdat kwaliteitscontrole zoals bij Bedrocan er ‘gewoon niet is’. Valt Bedrocan weg, dan is het wat Brill betreft allerminst duidelijk hoe zijn apotheek medicinale cannabis uit het buitenland moet halen.
Medicinaal cannabis gebruiker Beukeveld is niet tegen meer aanbieders of importcannabis. Maar hij vreest binnenkort volledig te zijn aangewezen op het gedoogcircuit van de coffeeshops en de officiële medische status van zijn cannabis te verliezen. ‘Het gaat mij erom dat ik legitiem kan aantonen dat mijn consumptie puur en alleen voor mijn gezondheid is.’
Dan voel ik me weer dat pubertje dat zijn wiet stiekem bij de coffeeshop haalt
Als de officiële route wegvalt voelt hij zich weer teruggeduwd in de illegaliteit, zegt hij: ‘Dan voel ik me weer dat pubertje van vijftien, dat stiekem zijn wiet bij de coffeeshop moet halen en niet mag zijn wie hij is.’
Ministerie VWS: geen aanwijzingen voor tekorten, nieuwe leverancier in 2027
Het ministerie van VWS zegt dat er op dit moment geen aanwijzingen zijn dat patiënten zonder medicinale cannabis komen te zitten. Het Bureau Medicinale Cannabis (BMC) heeft voldoende voorraad om Nederlandse patiënten tot ongeveer juli 2027 te beleveren. De houdbaarheid verschilt per cannabisvariant.
Verlenging van het contract met Bedrocan was volgens VWS niet mogelijk vanwege aanbestedings- en staatssteunregels. In november begint een nieuwe Europese aanbesteding en in het tweede kwartaal van 2027 moet er een nieuwe leverancier zijn. Ook Bedrocan kan inschrijven op de nieuwe aanbesteding, benadrukt VWS.
Voor extra zekerheid heeft VWS het Landelijk Coördinatiecentrum Geneesmiddelen gevraagd samen met het BMC te onderzoeken welke gevolgen de financiële problemen van Bedrocan kunnen hebben voor de beschikbaarheid van diverse cannabisvariëteiten.
Het ministerie zegt de situatie te volgen. VWS overlegt ook met onder meer het Instituut Medicinale Cannabis en bereidingsapotheken over de overgang naar producten van de nieuwe leverancier.