Muziektherapie kan het verlangen naar alcohol of drugs tijdelijk verminderen door belangrijke hersenprocessen te veranderen.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Muziek doet iets met ons brein: een bekend liedje kan herinneringen oproepen, spanning wegnemen of juist sterke emoties oproepen. Onderzoekers van Anglia Ruskin University wilden weten of de kracht van muziek ook kan helpen bij de behandeling van een verslaving. Hun eerste resultaten zijn positief: na een sessie rapporteerden deelnemers minder behoefte te hebben aan alcohol of drugs. Ook zagen de onderzoekers veranderingen in hersenprocessen die samenhangen met het verwerken van emoties en motivatie. Het onderzoek is te vinden in Addiction Neuroscience.
Het effect op craving
Aan het onderzoek deden zestien volwassenen mee die in Londen werden behandeld voor problemen met onder meer alcohol, heroïne, cocaïne en cannabis. Tien van hen kregen naast hun gewone behandeling ook muziektherapie. De andere zes deelnemers dienden als de controlegroep en ontvingen daarom alleen een standaardbehandeling. De muziektherapie bestond uit maximaal zes wekelijkse sessies van ongeveer een uur. Sommige deelnemers kregen individuele therapie terwijl anderen samenspeelden in een groep. Tijdens de sessies maakten ze muziek met instrumenten en met computersoftware.
Leestip: Muziek blijkt minder cultureel dan gedacht: mensen zijn van nature muzikaal
De onderzoekers keken vooral naar wat ze in de verslavingszorg craving noemen: het sterke verlangen om alcohol of drugs te gebruiken. Voor en na een muzieksessie gaven deelnemers op een schaal van nul tot tien aan hoeveel behoefte ze op dat moment voelden om een middel te gebruiken. Daarnaast maakte het team ook gebruik van EEG. Daarbij meten elektroden op het hoofd de elektrische activiteit van de hersenen. Het team keek onder meer naar de activiteit in de voorste delen van het brein. Met succes: ze vonden een verschil in de mate van hersenactiviteit voor en na de muziektherapie.
Beter omgaan met emoties
Volgens de onderzoekers kan die verandering erop wijzen dat muziektherapie invloed heeft op de manier waarop deelnemers met emoties omgaan. Dat zou relevant kunnen zijn omdat mensen met een verslaving vaak moeite hebben met het reguleren van gevoelens zoals boosheid, frustratie, angst of somberheid. Onderzoeker Jorg Fachner zegt daarover: “De resultaten suggereren dat muziektherapie mensen kan helpen om negatieve emoties te verwerken. Dat is relevant voor het omgaan met craving en voor de motivatie om gedrag te veranderen.”
Leestip: Ook apen kunnen meebewegen op muziek (als je ze traint)
Ook tijdens de vervolggesprekken na de sessies kwam dat terug. Deelnemers vertelden dat muziek hen hielp om na te denken over eerdere ervaringen en gevoelens. Een deelnemer beschreef bijvoorbeeld hoe hij tijdens het spelen steeds meer durfde te experimenteren. Een andere deelnemer benadrukte vooral de band met de muziektherapeut. Volgens de onderzoekers blijkt daaruit dat de combinatie van muziek, emotionele expressie en contact met een therapeut mogelijk belangrijk kan zijn om van een verslaving af te komen.
Vervolgonderzoek nodig
Niet alle metingen leverden echter duidelijke resultaten op. Zo was de hoeveelheid bètagolven in de hersenen na een sessie lager in de behandelde groep dan in de controlegroep. Dat is een vorm van hersenactiviteit die vaak in verband gebracht wordt met craving, en zou dus een verschil moeten maken. Echter bleek dat niet altijd zo te zijn. Daarnaast leken de voordelen van muziektherapie in sommige gevallen vooral tijdelijk te zijn.
De onderzoekers benadrukken daarom dat de resultaten vooral als eerste aanwijzingen moeten worden gezien. Fachner zegt: “Gezien de kleine omvang van dit onderzoek moeten de gevonden trends eerst worden bevestigd met een langer en groter vervolgonderzoek. Ondanks dat levert ons werk een hoop interessante inzichten op. Zo konden we voor het eerst zien hoe muziektherapie samenhangt met hersenprocessen die relevant kunnen zijn voor herstel.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Waarom wij wel moeiteloos meeklappen met de muziek en andere primaten niet en Kunstmatigeintelligentiemuziek: waarom is dat zo net niet? . Of lees dit artikel: De kracht van muziek: waarom het zo belangrijk is voor mensen met dementie .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: