RTV Utrecht
1 oktober, 05:00 • Aangepast 1 oktober, 11:02 • 4 minuten leestijd
Provincie Utrecht - Agressie naar zorgverleners is in de vier grootste ziekenhuizen in de provincie toegenomen, blijkt uit een rondgang van RTV Utrecht. Er zijn nu al meer rode- en gele kaarten uitgedeeld aan patiënten en bezoekers die zorgverleners lastigvallen dan in 2025.
Het Diakonessenhuis, Meander Medisch Centrum en het St. Antoniusziekenhuis zien allemaal een toename in het aantal uitgedeelde rode kaarten dit jaar vergeleken met vorig jaar. Ook het aantal gele kaarten nam toe.
Een gele kaart is een waarschuwing voor een patiënt of bezoeker. Bij een rode kaart krijgt de persoon een jaar geen zorg in het ziekenhuis. Volgens de woordvoerder van het Meander Medisch Centrum wordt een gele kaart vaak gegeven in het geval van verbale agressie. Een rode kaart wordt eerder uitgedeeld als er sprake is van fysieke agressie.
Het Diakonessenhuis deelde vorig jaar achttien gele- en elf rode kaarten uit. "Eind september zaten we toen op negen rode kaarten", laat woordvoerder Trudy van den Oosten weten. "Maar nu zitten we al op zeventien gele en 21 rode kaarten op onze locaties", aldus de woordvoerder.
Ook het Meander Medisch Centrum ziet bij haar locaties in Amersfoort en Baarn een toename van de gele en rode kaarten. "Op onze locaties zijn in totaal dit jaar al acht gele en zes rode kaarten uitgedeeld."
Bij de ziekenhuislocaties van het St. Antonius zijn dit negentien zorgontzeggingen, oftewel rode kaarten uitgedeeld. Vorig jaar werden daar in totaal elf rode kaarten uitgedeeld. Het St. Antonius deelde tot nu toe wel minder gele kaarten uit: veertien gele kaarten minder vergeleken met vorig jaar. Toen werden er 26 gele kaarten uitgedeeld.
Het UMC Utrecht wil niet delen hoeveel rode en gele kaarten er dit jaar precies zijn uitgedeeld. Volgens een woordvoerder komt het "zeer sporadisch" voor. "Een rode kaart is een uiterste maatregel, die we altijd zullen proberen te voorkomen."
Volgens de woordvoerder geven rode en gele kaarten niet goed weer in hoeverre ziekenhuispersoneel daadwerkelijk met agressie te maken krijgt. Daarvan zegt ze wel dat dat een toenemend en ernstig probleem is. Het UMC zet vooral in op het voorkomen van escalatie.
Daarbij zijn er praktische redenen om niet over te gaan tot het uitdelen van gekleurde kaarten, aldus de woordvoerder. Omdat het UMC een academisch ziekenhuis is, kunnen patiënten vaak niet zomaar naar een ander ziekenhuis als hen de toegang tot het UMC Utrecht wordt ontzegd. En soms hangt agressie van een patiënt samen met een ziektebeeld. Zoals bij psychiatrische patiënten soms het geval is, dan worden er nooit kaarten uitgedeeld.
Volgens het Diakonessenhuis komt de agressie onder meer voor op de spoedeisende hulp. "Mensen kunnen daar onder invloed van alcohol en drugs, of door psychische problemen binnenkomen en daardoor een stuk emotioneler reageren. Dat kan leiden tot fysiek en verbaal agressief gedrag." Dat beaamt een woordvoerder van het UMC: "Meestal hangt het samen met het ziektebeeld of situatie, zoals bij psychiatrie of de spoedeisende hulp als mensen in een stressvolle situatie zitten."
Daarnaast is er agressie van familieleden of naasten. "Er kan maar één contactpersoon door de patiënt worden opgegeven", zegt Van den Oosten van het Diakonessenhuis. Hierover ontstaat soms ruzie. "Zorgverleners kunnen dan de dupe worden en krijgen de ergste dingen naar hun hoofd geslingerd. Bijvoorbeeld: 'Ik zoek je op'."
Door de toename aan uitgedeelde rode- en gele kaarten is er door een aantal ziekenhuizen extra veiligheidsmaatregelen genomen. De woordvoerder van het Diakonessenhuis vertelt dat naast de standaard agressietrainingen waarbij zorgpersoneel "leert hoe je kan de-escaleren", er ook "sinds een paar jaar meer beveiliging rondloopt."
Daarnaast kan het zorgpersoneel bij het Diakonessenhuis zelf bepalen of zij hun achternaam op hun naambadge erbij zetten, of bewust weglaten. Dit gold al voor het UMC-personeel.
Het UMC benadrukt dat er ook wordt ingezet op bewustwording van onacceptabel gedrag. "Zodat collega's het melden als het toch gebeurt of beveiliging inschakelen als er mogelijk een onveilige situatie kan ontstaan."