Jonge Syriërs betrokken bij geweld in Arnhem, Marcouch wil snellere uitzetting

ARNHEM - De bloedige vechtpartij die dinsdagavond in het centrum van Arnhem plaatsvond, speelde zich vooral af binnen een groep Syrische asielzoekers. Een deel van hen is uitgeprocedeerd. Dat bevestigt burgemeester Ahmed Marcouch. "Dus die hadden al lang het land uitgezet moeten worden", stelt hij. Marcouch roept de minister opnieuw op om sneller werk te maken van uitzettingsprocedures.

"Onacceptabel gewelddadig gedrag", zo omschrijft de burgemeester van Arnhem de vechtpartij van de groep van rond de 15 jongeren in de leeftijd van 17 tot 20 jaar. Daarbij werd ook gestoken, vertelt Marcouch.

Volgens de politie begon de vechtpartij op het Willemsplein, vlak bij station Arnhem Centraal. Toen de politie arriveerde, verspreidde de groep zich. Vervolgens kregen agenten ook op andere locaties in Arnhem te maken met incidenten. Wat de aanleiding was voor het geweld, is nog niet bekend.

Er vielen meerdere gewonden en er werden acht aanhoudingen verricht. Een persoon is naar het ziekenhuis afgevoerd. "Ik hoop dat hij het goed maakt, want dat was nog maar de vraag", weet Marcouch.

De burgemeester dankt de ondernemers die hem hulp verleenden toen hij daar lag. Susanne Schulten, die bij restaurant Flor Fina werkt, vertelde aan Omroep Gelderland hoe haar collega het bloedende slachtoffer te hulp schoot.

De jonge mannen komen 'uit alle windstreken van het land', maar niet uit Arnhem. "Je ziet dat het jongens zijn die weten dat ze hier niet mogen zijn en dus geen perspectief hebben", vertelt Marcouch.

"Omdat ze niet actief het land worden uitgezet, trekken ze rond en hebben een netwerk van vrienden of mensen met wie ze hier naartoe zijn gekomen. Op die manier voorzien ze in hun eigen onderhoud", gaat hij verder.

Dat die jongens hier zijn, wetende dat ze hier geen toekomst hebben, is 'ontzettend onwenselijk', stelt de burgemeester. "Als je als jongere toch niets meer te verliezen hebt, is de verleiding richting criminaliteit en het snelle geld of het plegen van overlast of delicten groter dan wanneer je wel perspectief hebt. Ook bij Nederlandse jongeren zie je dat het mis gaat als ze niet naar school gaan en er geen structuur of opvoeding is."

Hoe deze groep elkaar dan toch in Arnhem treft? "Je ziet dat ze elkaar weten te vinden via allerlei social media of WhatsAppgroepen. Ze kennen elkaar en hebben een netwerk door het hele land. Daarin roepen ze elkaar ook op en mobiliseren elkaar als er iets is."

Of dat nu ook zo is gegaan, is inzet van het politieonderzoek, benadrukt Marcouch. "We zien al lange tijd dat deze groepen door heel Nederland rondtrekken."

Al snel gingen er beelden rond van het gevecht. Daarop is onder meer getrek te zien en wordt een klap uitgedeeld. Of de beelden ook echt dinsdagavond gemaakt zijn, is nog niet bevestigd. Op de plek waar de video gemaakt werd, het Gele Rijdersplein, ziet een verslaggever van Omroep Gelderland woensdagochtend meerdere bloedvlekken en -spetters op de stoep en het fietspad.

De problematiek rondom uitgeprocedeerde asielzoekers is al lang bekend. Onder meer Marcouch zelf deed al vaak een oproep aan de minister om er iets aan te doen. "Ik kan me daar best boos om maken. Zeker minderjarige jongeren die hier naartoe zijn gekomen (zogenoemde amv'ers, red.), moet je zo snel mogelijk dat perspectief geven. Dat kan zijn dat je recht hebt op een verblijfsstatus: dan moet je meteen vanaf dag één naar school. Dan ga je leren, aan het werk en integreren in de samenleving."

Amv'ers (Alleenstaande minderjarige vreemdelingen) zijn kinderen en jongeren onder de 18 die zonder ouders naar Nederland komen en asiel aanvragen. Zodra ze hier aankomen, vallen ze onder voogdij-organisatie Nidos tot ze 18 zijn of Nederland verlaten.

Als een amv’er niet in aanmerking komt voor een verblijfsvergunning, wordt hij overgedragen aan de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV). Zij zijn verantwoordelijk voor de terugkeer naar het land van herkomst. Die terugkeer is in de praktijk ingewikkeld, want het uitzetten van minderjarigen mag alleen als er passende opvang voor ze is in het land van herkomst.

Het gevolg is dat een groot deel van de afgewezen of uitgeprocedeerde minderjarige asielzoekers niet uitgezet kan worden. Ze zitten hier vast in een onzekere situatie en wachten in veel gevallen tot ze 18 zijn en alsnog worden uitgezet.

De andere kant van dat eerlijke perspectief is dat je iemand zo snel mogelijk vertelt dat er hier geen toekomst voor diegene is, legt Marcouch uit. "Dat die terug moet naar zijn of haar ouders in het land van herkomst. Tegelijk moet je dan ook werk maken van die uitzetting. Het is naïef om te denken dat deze jongens uit zichzelf weggaan."

Ondanks zijn herhaalde oproep, houdt de burgemeester hoop. "In vorige kabinetten hebben we ministers gehad die ik ook aansprak en die niet thuisgaven. Ik zie nu een minister die heel graag wil, maar wel vanuit een achterstand werkt. Die verzekert mij dat hij dit ter harte neemt."

De hoop van Marcouch is dan ook dat er tempo komt in het maken van uitzettingsprocedures. "Ik zie wel dat dat nog onvoldoende in beweging komt. Daarom doe ik die oproep opnieuw. Uiteindelijk om te voorkomen dat we incidenten als deze in onze steden hebben."

Dat gebeurde in dit geval op een drukke nazomeravond waarop nog veel mensen door het centrum van Arnhem liepen of fietsten, weet politiewoordvoerder Simone van Dijk. "Ook de terrassen zaten vol. Het was dus een impactvolle gebeurtenis om een groep jongeren op die manier in conflict met elkaar te zien."

Van Dijk roept dan ook iedereen op die nog informatie of beelden kan delen, zich te melden bij de politie. "Elk puzzelstukje kan van cruciaal belang zijn voor het verdere onderzoek."