Artikel luisteren
6min
Meer info
Een bericht over de vondst van 140 miljoen dollar (123,8 miljoen euro) cash geld bij een gewezen Oekraïense topambtenaar, blijkt een zoveelste poging van Russische propagandisten om Oekraïne aan corruptie te linken. Het bericht, met bijpassende video, gaat de laatste dagen viraal. Maar de video is nep en de bron is een valse Oekraïense nieuwswebsite.
In het kort:
Een viraal verhaal beweert dat Oekraïens anticorruptiebureau NABU 140 miljoen dollar cash vond bij een ex-defensiefunctionaris, bedoeld voor de partij van Zelensky.
Zowel de video van de vondst als het bijhorende nieuwsartikel zijn nep: de video is gemaakt met AI en het artikel komt van een nagemaakte versie van de nieuwswebsite The New Voice of Ukraine. NABU en The New Voice of Ukraine ontkrachten het verhaal zelf.
Het is een typisch voorbeeld van Russische desinformatie die Oekraïne als corrupt wil afschilderen.
Volgens het bericht dat op verschillende sociale media circuleert, ook in het Nederlands, zou het Oekraïense anticorruptiebureau NABU de 140 miljoen dollar cash geld hebben aangetroffen in kartonnen dozen bij Arsen Zhumadilov, het voormalige hoofd van het Oekraïense defensie-inkoopagentschap.
Een post-it op een van de dozen moet duidelijk maken dat het geld voor de "Dienaar van het Volk" is. Dat is een verwijzing naar de partij van president Volodymyr Zelensky. Alleen: er is van het verhaal niets aan.
Een voorbeeld van een bericht met het nepverhaal op sociale media.
Het is een zoveelste poging van Russische propagandisten om Zelensky en de steun die Oekraïne krijgt van het Westen, aan corruptie te koppelen. Met de regelmaat van de klok worden dit soort verhalen gelanceerd. Door steeds weer die corruptieverhalen te herhalen, probeert Rusland ervoor te zorgen dat Zelensky, Oekraïne en corruptie in één adem genoemd worden.
Bij de berichten van dit verhaal op sociale media komen telkens 2 bronnen terug. Enerzijds is er de video van de huiszoeking, waar het logo van NABU op staat. Anderzijds is er een nieuwsartikel van The New Voice of Ukraine, een Oekraïense nieuwswebsite. Beide zijn nep.
Indien de video echt van NABU afkomstig zou zijn, zou er ook bij andere media iets moeten over te vinden zijn. Dat is niet het geval. Ook op de website van NABU zelf is er van dit verhaal geen spoor te vinden. Wel is er op de officiële Facebookpagina van NABU een bericht te vinden waarin ze het verhaal ontkrachten.
Zij stellen dat het nep is. Volgens hen is de video van het geld ook gemaakt met AI. We geven de video in bij de AI-detectietools van Open AI, Google en Meta. Die laatste herkent het watermerk dat bewijst dat de beelden zijn gemaakt met een AI-tool van Meta.
De AI-detectietool van Meta herkent dat de video met een AI-tool van Meta is gemaakt.
De andere bron is een artikel van de nieuwswebsite The New Voice of Ukraine. Dat staat op hun website te lezen . Althans, zo lijkt het toch. Want de website waar het artikel staat, lijkt erg op die van The New Voice of Ukraine, maar heeft net een andere URL of webadres.
Deze nepwebsite gebruikte het adres nvukraine.com, terwijl de echte Engelstalige site te vinden is op english.nv.ua. De factcheckers van Lead Stories ontdekten dat de domeinnaam van de nepwebsite bovendien pas op 21 september 2026 geregistreerd werd, 2 dagen voordat het verzonnen artikel verscheen. De website is ondertussen verdwenen, maar een gearchiveerde versie is dus nog wel te vinden.
Russische desinformatienetwerken maken regelmatig misbruik van de namen en logo’s van nieuwsorganisaties om nepnieuws te verspreiden. En dat is ook hier het geval.
De echte nieuwsorganisatie The New Voice of Ukraine publiceerde intussen zelf een artikel waarin ze het bericht ontkracht. Volgens de krant gaat het ook om een door Rusland verspreide desinformatiecampagne. Daarnaast stelt de krant dat NABU nooit een huiszoeking uitvoerde bij Arsen Zhumadilov.
Het gebruik van AI is een nieuwe toevoeging, maar verder is dit verhaal een klassiek voorbeeld van Russische propaganda. Sinds de invasie in Oekraïne verschijnt online het ene na het andere nepverhaal dat Zelensky en bij uitbreiding Oekraïne moet linken aan corruptie.
Het klopt dat Oekraïne een probleem van politieke corruptie heeft. Dat tonen recente voorbeelden nog maar eens aan. Het is dan ook de taak van organisaties als NABU om die corruptie aan te pakken. De Russiche desinformatie speelt handig in op dit reële probleem van corruptie, dat mensen kennen, om vervolgens ontzettend veel gelijkaardige, maar valse verhalen de wereld in te sturen.
De desinformatiecampagnes verschijnen vaak in het Engels, omdat ze een westers publiek proberen te beïnvloeden. Ze willen twijfel zaaien over de westerse steun aan Oekraïne. Komt dat geld wel goed terecht?
De verhalen zijn vaak snel ontkracht. Maar ze blijven met de regelmaat van de klok verschijnen in de hoop dat mensen onbewust toch de link tussen Zelensky en corruptie leggen.
Conclusie:
Online wordt beweerd dat de Oekraïense anticorruptiedienst 140 miljoen dollar aantrof bij een huiszoeking die voor de partij van Zelensky bedoeld was
Maar de bronnen van dit verhaal, een video van NABU en een nieuwsartikel van The New Voice of Ukraine, zijn nep. Dat bevestigen zowel NABU als de nieuwswebsite
Het verhaal is dan ook onwaar. Het is een typisch voorbeeld van Russische propaganda die Oekraïne als door en door corrupt wil afschilderen
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).