Minder veulens, vergrijzende fokkers: staat voortbestaan Brabants trekpaard onder druk?

Aan de vooravond van het Europese kampioenschap voor trekveulens in Sint-Pieters-Leeuw luiden professionele fokkers de alarmbel voor het voortbestaan van het Brabants trekpaard. Terwijl de instroom van jonge fokkers stokt, vergrijst het beroep zienderogen, waardoor ook steeds minder veulens worden geboren. "Binnen 10 jaar hebben we een groot probleem."

Terwijl in Vlaanderen vorig jaar nog 433 trekveulens geboren werden, slonk dat aantal in 2026 tot 340. Ook in Nederland en het Franse Trait du Nord vielen de geboortes fors terug, respectievelijk van 225 naar 150 en van 125 naar 50.

Of: ruimschoots onvoldoende voor een gezonde genetische basis, zegt fokker Marcel Vossen. "Om inteelt te vermijden heb je eigenlijk minstens 1.000 veulens nodig", klinkt het. "Maar het grootste probleem is de leeftijd van de fokkers."

Vergrijzing

Met zijn 80 lentes is Vossen dan ook geen uitschieter. Het gros van zijn collega's situeert zich binnen de leeftijdscategorie van 60 tot 80 jaar. Intussen blijft de instroom van jonge fokkers, onder meer door de mechanisering van de landbouw, grotendeels uit.

Ook de complexe Europese regelgeving, die dure gezondheidscertificaten verplicht, werkt de desinteresse volgens Vossen in de hand. "Binnen 10 jaar heb je dus een gigantisch probleem", zegt Vossen. "We zijn een uitstervend ras." 

Opleidingscentrum

Om de zorgwekkende trend te keren, ziet Vossen heil in een betere samenwerking tussen de stamboeken, over de landsgrenzen heen. Wat dat betreft is de organisatie van het Europees veulenkampioenschap tijdens de trekpaardendag in het Colomadomein volgens de fokker alvast een lichtend voorbeeld. 

Brabantse trekpaarden vermaken kinderen op de trekpaardendag in het Colomadomein

Opleidingscentrum is een oplossing

Maar ook de oprichting van een volwaardig opleidingscentrum kan jongeren enthousiasmeren, denkt Vossen. "Daar zouden jongeren dan wekelijks naartoe kunnen om vertrouwd te raken met het ras", zegt hij. "Beginnende fokkers kopen nu soms paarden die ze niet goed kennen en komen daardoor in de problemen. Dat zou in zo'n opleidingscentrum allemaal kunnen worden opgevangen." 

Erfgoed

Het initiatief daarvoor moet volgens Vossen vanuit de privésector komen, eventueel met ondersteuning vanuit de provincie. Indien dat niet gebeurt, ziet de fokker de toekomst van het iconische Brabants trekpaard somber in.

"Dat zou natuurlijk zonde zijn", zegt Vossen. "Want het ras heeft een heel aantal unieke eigenschappen. Vooral zijn zachte karakter is een troef, maar ook voor wandelingen in het verkeer is het een prima paard. Het Brabants trekpaard is erfgoed. Dat moeten we in stand houden."