Scholieren nemen deel aan spontaan protest tegen de onderwijshervormingen van de Franstalige Gemeenschapsregering (foto: 1 oktober 2026).
Artikel luisteren
5min
Meer info
Franstalige jongeren voeren actie tegen maatregelen die ze aanvoelen als een bedreiging voor hun verdere schoolcarrière. Dat zegt RTL-journalist Christophe Deborsu na de uit de hand gelopen protesten gisteren. "Ze delen het gevoel van no future, geen toekomst. Het zijn niet enkel relschoppers."
De middelbare scholen uit het vrije net en het gemeentelijk onderwijs in Luik blijven dicht vandaag. Ze sluiten om veiligheidsredenen na protestacties tegen het onderwijsbeleid in Wallonië gisteren. Die liepen helemaal uit de hand. Zes mensen zijn opgepakt.
Directeurs hadden het over "casseurs", herrieschoppers die het protest aangrijpen om vernielingen aan te richten, in plaats van vreedzaam te betogen.
"Zijn het casseurs, zoals directeurs zeggen? Uiteraard zijn er casseurs, maar de onvrede ligt diep, vooral in Luik", zegt RTL-journalist Christophe Deborsu in VRT NWS De Ochtend.
De malaise in het Franstalige onderwijs is groot. Dit voorjaar voerden de leerkrachten actie tegen de geplande besparingen. Dat leidde er bijvoorbeeld toe dat in sommige scholen in de provincie Luik geen examens meer werden georganiseerd.
In juni, toen de stemming over de geplande hervormingen op de agenda stond, waren er ook betogingen. Sommige daarvan ontaardden in geweld, waardoor scholen in Luik en Namen dichtbleven.
De malaise zit diep, legt Deborsu uit. "De Franstalige gemeenschapsregering heeft drastische maatregelen genomen. Het onderwijs moet in de komende jaren 300 miljoen euro besparen. Leerkrachten in het hoger secundair onderwijs moeten bijvoorbeeld 2 uur meer werken voor hetzelfde loon."
Minister van Onderwijs van de Franse Gemeenschap, Valérie Glatigny.
Besparingen in het Franstalig onderwijs?
De Franstalige Gemeenschapsregering (MR, Les Engagés) werkt sinds haar aantreden 2 jaar geleden een stevig besparingsplan uit. Ook het Franstalig onderwijs ontsnapt niet. Er zijn maatregelen uitgewerkt die de komende jaren in totaal 300 miljoen euro moeten opleveren.
Die maatregelen omvatten onder meer 10 procent meer lestijd voor leraren in het hoger secundair onderwijs zonder compensatie, een strenger ziekteverlofregime voor vastbenoemd onderwijspersoneel, en een strenger regime voor het einde van de loopbaan van leraren.
De voorbije maanden is daartegen fel geprotesteerd. Minister van Onderwijs Valéry Glatigny (MR) is kop van Jut, maar week niet af van de plannen. Begin juni werden ze goedgekeurd.
"Er zijn ook maatregelen die voor leerlingen moeilijk zijn om te dragen", gaat Deborsu voort. "Zo wordt het inschrijvingsgeld in het hoger onderwijs opgetrokken van 835 euro tot bijna 1.200 euro."
"Ook de prijzen voor busabonnementen stijgen. Jongeren tussen 12 en 25 jaar betaalden tot nu 1 euro per maand, in totaal 12 euro per jaar dus. Dat wordt nu opeens 180 tot 380 euro per jaar."
"En zo zijn er nog veel maatregelen. Dat zijn veel dingen die jongeren aanvoelen als een bedreiging voor hun verdere schoolverloop."
In Frankrijk zijn er deze week ook veel scholierenprotesten. In de inkomhal van een school in Nantes werd gisteren brandgesticht. Volgens Deborsu kunnen de gebeurtenissen in Luik enigszins in hetzelfde perspectief gezien worden.
"Luik heeft altijd een hechte band gehad met Frankrijk, dus dat speelt allemaal wel ergens een rol. Het gevoel van no future, geen toekomst", zegt hij. "We hebben gisteren heel veel leerlingen aan het woord gehoord, zij steunen de leerkrachten. Het zijn niet alleen maar casseurs."
De inkomhal van de Nelson Mandela High School in het centrum van Nantes werd verwoest door een brand tijdens de blokkade van de school.
Deborsu verwijst ook naar de begrotingsmaatregelen in Vlaanderen. "Dat is hier ook breed uitgesmeerd. De kinderbijslagen (het Groeipakket, red.) worden beperkt in Vlaanderen. Dan horen we de bui al hangen in Franstalig België. Dat zal ook bij ons gebeuren."
Het begrotingsoverleg bij de Waalse Gewestregering en de Franse Gemeenschapsregering volgt iets later. "Maatregelen om te besparen zijn nog niet aangekondigd, maar het is blijkbaar wel de bedoeling om het grondiger te doen."
We hebben heel veel leerlingen gehoord, zij steunen de leerkrachten. Het zijn niet alleen maar casseurs
RTL-journalist Christophe Deborsu
"We verwachten wel dat die kinderbijslagen hier ook zullen worden beperkt. Voor de ouders van bepaalde kinderen wordt het erg moeilijk. De malaise wordt dus nog groter."
"En als je al van in het begin over minder financiële middelen beschikt, zoals Wallonië, dan zijn al die maatregelen extra moeilijk om te dragen."
Het is volgens Deborsu moeilijk in te schatten wat er vandaag en eventueel de komende dagen nog kan gebeuren. "De politie is in staat van paraatheid, maar misschien blijft het gewoon rustig."