Tijdens het spelen van een ‘dating sim’ konden zwaarddragers zelf een ideale partner ontwerpen.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
De uiteindelijke partnerkeuze van dieren hangt vaak af van veel verschillende factoren. Toch kunnen onderzoekers meestal maar een beperkt aantal partners laten zien. Wetenschappers van de University of Exeter bedachten daarom een andere aanpak: ze plaatsten twee beeldschermen aan weerszijden van een aquarium en lieten zwaarddragers (Xiphophorus hellerii) vervolgens steeds opnieuw kiezen tussen twee digitale partners. Daaruit blijkt dat mannetjes opvallend vaak voor dezelfde partners gaan, terwijl vrouwtjes een persoonlijkere voorkeur lijken te hebben. Het onderzoek is te vinden in Royal Society Open Science.
Speciaal algoritme
Aan het experiment deden twaalf mannetjes en elf vrouwtjes mee. In hun aquarium stond aan beide kanten een scherm waarop een animatie van een soortgenoot te zien was. De vissen mochten drie minuten vrij rondzwemmen. De onderzoekers maten in die tijd hoelang ze in de buurt van een virtuele partner doorbrachten. De vis waarbij ze het langst bleven werd vervolgens gezien als de winnaar. Daarna kwam een speciaal algoritme in actie dat kenmerken van verschillende winnaars combineerde en daar vervolgens nieuwe digitale vissen van maakte. Iedere vis doorliep de test negen keer.
Leestip: Deze dolfijnen gebruiken een schelp voor het vangen van vissen
De voorkeur van de mannetjes werd al snel duidelijk: zij bleven vaker in de buurt van grotere (digitale) vrouwtjes. Daardoor waren de gekozen partners aan het eind van de test ongeveer 25 procent groter dan de vrouwtjes die ze als eerste te zien kregen. Volgens het team is die voorkeur enigszins logisch. Zo was al eerder bekend dat grotere vrouwtjes van deze soort doorgaans meer nakomelingen krijgen. Daarom zouden grotere vrouwtjes al snel aantrekkelijker zijn.
Persoonlijke voorkeur
Vrouwtjes bleken het vaak niet met elkaar eens te zijn. In plaats daarvan bleek dat vrouwtjes vaak een persoonlijke voorkeur hebben: sommige vrouwtjes kozen vooral voor kleurrijkere vissen, terwijl andere vrouwtjes het vooral aantrekkelijk vonden als een mannetje een langere staart had. Dat laat volgens het team zien dat vrouwtjes dus wel degelijk een voorkeur hebben, maar dat die onderling flink kan verschillen.
Leestip: Deze rifvissen veranderen hun lichaam afhankelijk van waar ze opgroeien
Die uitkomst laat zien dat de gebruikte methode mogelijk ook voor andere onderzoeken interessant kan zijn. Volgens het team komt het in de praktijk vaak voor dat onderzoekers vooraf bepalen naar welke kenmerken ze onderzoek willen doen. Ze laten een dier bijvoorbeeld kiezen tussen een grote en een kleine partner, of tussen een fel en een minder fel gekleurd exemplaar. Daardoor bestaat het risico dat onverwachte kenmerken buiten beeld blijven.
Waar dieren op letten
Deze ‘dating sim-methode’ heeft wat dat betreft een belangrijk voordeel: vissen kunnen zelf bepalen welke kenmerken ze het meest aantrekkelijk vinden. Het algoritme kan die keuzes herkennen en hierop inspelen door vervolgens partners te ontwikkelen die specifieke kenmerken sterker bevatten. Daardoor kunnen onderzoekers uiteindelijk preciezer ontdekken waar diersoorten tijdens de selectie van een partner op letten.
Leestip: Kleine rifvissen zoeken soms bewust de beschutting van kokerwormen op
De onderzoekers benadrukken dat de methode ook een aantal nadelen kent. Zo konden de vissen natuurlijk niet paren met hun favoriete partner en vonden daardoor dan ook geen sociale of seksuele interacties plaats. Dat betekent dat de methode niet kan onthullen wat de precieze invloed van gedrag is op de seksuele selectie van een diersoort.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Dit hormoon komt voor in afvalwater en maakt mannetjesvissen agressiever en Surinaamse pad blijkt met zijn vingertoppen op vissen te jagen . Of lees dit artikel: Das gek: hoe modderiger het water, hoe hechter de vissen .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: