De een heeft een paar keer per week zin, de ander vindt een paar keer per jaar prima. Daar is niets vreemds aan. Maar als jouw verlangen structureel afwijkt van dat van je partner, kan dat spanning opleveren. En niet het opwindende soort. Wat kun je doen als jouw partner veel meer, of juist veel minder, zin in seks heeft dan jij?
Zelden op dezelfde sekslijn
Aan het begin van jullie relatie konden jij en je partner waarschijnlijk nauwelijks van elkaar afblijven. Maar helaas: die eerste verliefdheid, waarbij je het liefst 24 uur per dag samen in bed ligt, maakt na verloop van tijd plaats voor het gewone leven.
‘Werk, stress, kinderen, hormonen of gezondheid: allerlei factoren kunnen in een lange relatie invloed hebben op hoeveel zin je hebt in seks’, zegt Charmaine Borg, psychoseksuoloog en onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen. Dat partners gedurende hun hele relatie precies even vaak zin hebben? Dat komt volgens haar dan ook maar zelden voor.
Heel normaal dus, zo’n verschil in verlangen. Toch kan het flink gaan schuren. ‘De partner met meer verlangen kan zich afgewezen voelen, terwijl de ander iedere aanraking gaat zien als een opmaat naar seks’, zegt Borg. Het gevolg: een vicieuze cirkel waarin de een steeds meer toenadering zoekt en de ander zich juist steeds verder terugtrekt.
Speelt geslacht eigenlijk een rol?
Als het over seks gaat, duikt al snel het stereotype beeld op: mannen willen bijna altijd, vrouwen veel minder. Maar in hoeverre speelt geslacht echt een rol bij een verschil in verlangen binnen een relatie?
Hoewel een grote studie onder meer dan 600.000 mensen laat zien dat mannen gemiddeld een hoger seksueel verlangen rapporteren dan vrouwen, vertelt dat volgens Borg niet het hele verhaal. ‘Onderzoek van seksuoloog Ellen Laan laat zien dat vrouwen in de basis net zoveel seksueel verlangen hebben als mannen.’
Maar waarom lijken vrouwen in heteroseksuele relaties dan toch minder vaak zin in seks te hebben dan hun mannelijke wederhelft? Dat heeft onder andere te maken met factoren die hun seksuele plezier negatief kunnen beïnvloeden.
Borg licht toe: ‘Vrouwen binnen heteroseksuele relaties krijgen gemiddeld nog altijd minder vaak een orgasme en rapporteren vaker pijn tijdens seks. Ook hormonale veranderingen en de verdeling van zorgtaken spelen een rol.’
Dit betekent overigens niet dat andersom nooit voorkomt, benadrukt Borg. ‘Er zijn ook relaties waarin de vrouw juist vaker seks zou willen en de man last heeft van die prestatiedruk, en zich daardoor meer terugtrekt.’
Waar gaat het dan wél om?
Volgens Borg gaat een verschil in verlangen dus niet zozeer over de vraag hoe vaak je zin hebt, maar eerder over de kwaliteit van seks, oftewel het plezier dat je eraan beleeft.
‘Achter minder zin schuilt lang niet altijd een kleiner verlangen. Maar als seks simpelweg minder prettig of bevredigend is, is het niet zo gek dat je er minder naar uitkijkt.’
Heb jij een stuk minder vaak zin in seks dan je partner? Dan is de belangrijkste vraag niet hoe je vaker zin krijgt, maar waarom die zin er minder vaak is. ‘Heb het eens samen over wat seks voor ieder van jullie betekent. Wat vind je prettig? Wanneer ontstaat verlangen, en wanneer juist niet?’
Ook helpt het om te weten dat verlangen niet bij iedereen hetzelfde werkt. Waar je partner misschien spontaan zin krijgt, ontstaat die opwinding bij jou pas tijdens knuffelen, zoenen of andere vormen van intimiteit. En vergeet ook experimenteren met jezelf niet: weten wat jij prettig vindt, is een belangrijke voorwaarde voor seksueel plezier. Pas als je dat zelf weet, kun je het ook met een ander delen.
‘Het gaat er niet om een wiskundig compromis te sluiten over hoe vaak je seks hebt’, zegt Borg. ‘Het gaat erom elkaars turn-ons en turn-offs te leren kennen, zodat de ene partner zich niet voortdurend afgewezen voelt en de ander niet steeds het gevoel heeft over diens grenzen heen te moeten.’
Van praten naar doen
Als je dat gesprek eenmaal hebt gevoerd, kan de stap naar meer intimiteit nog steeds best lastig zijn. De een wil misschien meteen de volgende drie stappen zetten, terwijl de ander direct de druk voelt om te presteren. Daarom kan het volgens Borg helpen om bewust tijd vrij te maken voor intimiteit, zonder dat seks vooraf het vaststaande doel is.
‘In de seksuologie wordt daarvoor onder meer de sensate-focusmethode gebruikt’, vertelt ze. ‘Daarbij staat aanraking centraal en verdwijnt de nadruk op presteren.’ Elkaars handen masseren, een lichte aanraking in de nek of door elkaars haar kroelen: langzaam elkaars lichaam verkennen, zonder dat het moet leiden tot penetratieseks, kan helpen die vicieuze cirkel te doorbreken.
Misschien is dat wel een mooi experiment voor vanavond: steek de kaarsjes aan, zet een muziekje op en vertel elkaar eens waar je warm van wordt. Zonder verwachtingen, zonder druk. Tenzij jullie allebei wat meer druk op de juiste plekken lekker vinden, natuurlijk.
Marieke is een socioloog met passie voor tekst en taal. Ze wil altijd alles weten. Over menselijk gedrag, maar ook over de koboldhaai en andere mysterieuze diepzeewezens. In een volgend leven wordt ze mariene bioloog. Tot die tijd duikt ze in kennis en verhalen.