Na lang woelen val je bijna in slaap. Eindelijk. Maar dan: zzzZZZOEM! Had je nu maar DEET gebruikt, want dat goedje werkt als een dolle om muggen op afstand te houden. Hoewel...
Uit onderzoek aan onder meer de Université de Tours (Frankrijk) blijkt dat muggen kunnen wennen aan het middel. Daarbij kunnen de prikbeesten het spul gaan associëren met voedsel (oftewel: jouw bloed). Op die manier wordt DEET juist een lok- in plaats van een afweermiddel. Hoe zit dat?
Laten prikken voor de wetenschap
DEET (voor de liefhebbers: de volledige naam van het goedje is N,N-diethyl-m-toluamide) zorgt ervoor dat vervelende beestjes zoals muggen en teken op afstand blijven. Maar dat effect is op de langere termijn niet gegarandeerd, blijkt uit het Franse onderzoek.
De wetenschappers deden experimenten met de gelekoortsmug, Aedes aegypti. Ze lieten de beestjes bloed drinken, maar terwijl ze aan het slobberen waren spoten de onderzoekers DEET in het muggenverblijf. Dit herhaalden ze een paar keer, zodat de insecten de DEET-geur in hun hersenen aan voedsel gingen koppelen.
Bij de laatste proef offerde een van de onderzoekers zich op, en stak twee handen tegelijk in de muggenverblijven om zich te laten prikken door de insecten. Alles voor de wetenschap, zullen we maar zeggen. Belangrijk detail: haar ene hand was ingesmeerd met DEET, haar andere niet. En jawel: een ruime meerderheid van de muggen prikte liever de DEET-hand dan de normale.
Prima voorbeeld van een Pavlov-reactie
Een variant op deze experimenten, waarbij de beestjes suikerwater kregen in plaats van bloed, leverde soortgelijke resultaten op. Het is volgens de onderzoekers een prima voorbeeld van een Pavlov-reactie: de muggen hadden via het bloed of suikerwater geleerd dat ze een lekker hapje krijgen als ze DEET ruiken.
Moet je nu je DEET in de prullenbak mikken? Dat niet, liet onderzoeker Clément Vinauger weten in een persverklaring. Wel moeten we er verstandig mee omgaan, waarschuwt hij. In plaats van in één keer veel DEET te gebruiken en het daarbij te laten, kun je het beter regelmatig opnieuw aanbrengen. ‘Zo blijft het middel actief en blijf je beschermd.’
Want je wilt niet dat de DEET-geur te zwak wordt om ze af te weren, maar sterk genoeg om te ruiken. Want dan zouden muggen het zomaar kunnen gaan associëren met ‘etenstijd’...
Zo pak je muggen aan
Gelukkig is DEET niet de enige manier waarop je muggenoverlast kunt voorkomen. Sterker nog: het is hooguit het laatste redmiddel, zegt muggenexpert Bart Knols. Er zijn volgens veel hem effectievere manieren om de insecten aan te pakken, zodat je tijdens het volgende muggenseizoen ongestoord in slaap kunt vallen.
Welke manieren dat zijn? Dat lees je in dit artikel.
Guido werkte lang op de redactie van Quest als redacteur, productmanager en gadgettester. Nu is hij freelance journalist en schrijft het liefst over taal, technologie, geschiedenis en lachdingetjes. Hij houdt het meest van okapi’s en Billy Joel en hij is verslaafd aan Assassin’s Creed, pistachenootjes en wandelen.