Wat helpt écht tegen verkoudheid?

Wie verkouden is, krijgt meestal genoeg goedbedoelde adviezen: vitamine C slikken, boven een kom heet water hangen, je neus spoelen of vooral veel thee drinken. Maar welke van die huis-tuin-en-keukenremedies helpen écht?

Zink kan je verkoudheid mogelijk verkorten

Het begint met een kriebel in je keel en voor je het weet zit je met een verstopte neus, zakdoeken en een hoofd vol watten op de bank. Wie bij de eerste niesbui naar zinktabletten grijpt, doet dat mogelijk niet helemaal voor niets.

Een grote studie uit 2024 keek op dit punt naar acht verschillende onderzoeken. Zink bleek weinig tot geen verschil te maken in de kans om verkouden te worden. Maar bij mensen die zink gebruikten duurde een verkoudheid wel gemiddeld 2,37 dagen korter dan bij mensen die een placebo kregen. De onderzoekers benadrukken dat de zekerheid van dit bewijs laag is.

Een eerdere soortgelijke studie uit 2020 kwam tot een vergelijkbare conclusie. Daarin werden onderzoeken naar verschillende micronutriënten bekeken. Zink was de opvallendste: bij gezonde volwassenen hing het gebruik ervan samen met een kortere verkoudheid van gemiddeld 2,25 dagen.

Kortom: zink lijkt geen schild tegen verkoudheid en maakt het snotteren niet noodzakelijk milder, maar kan de duur van een bestaande verkoudheid mogelijk wel met ongeveer twee dagen verkorten.

Vitamine C helpt tegen de ergste verkoudheidsklachten

Een glas sinaasappelsap is geen magische uitknop voor je verkoudheid, maar vitamine C lijkt wel degelijk iets te kunnen doen. Een analyse uit 2023 bekeek tien onderzoeken waarin gezonde deelnemers dagelijks minimaal 1 gram vitamine C of een placebo kregen. Vitamine C bleek de ernst van verkoudheidsklachten gemiddeld met 15 procent te verminderen.

Vooral bij de zwaardere klachten lijkt het effect interessant: in de onderzoeken die onderscheid maakten tussen milde en ernstige symptomen, verkortte vitamine C de duur van de ernstige klachten, zoals benauwdheid. Voor de duur van milde symptomen maakte het gebruik van vitamine C niet uit. De onderzoekers benadrukken dat er meer onderzoek nodig is naar dat verschil.

Vitamine C laat je verkoudheid dus niet plotseling verdwijnen, maar kan er volgens deze analyse wel voor zorgen dat vooral de vervelendste fase wat minder zwaar of korter uitpakt.

Stomen of je neus spoelen voelt vooral prettig

Met een verstopte neus boven een bak heet water hangen is een klassieker, maar wetenschappelijk gezien houdt die tip niet bepaald stevig stand. Dat blijkt uit een studie waarin zes onderzoeken naar het inademen van verwarmde, vochtige lucht bij verkoudheid werden samengepakt. De resultaten liepen sterk uiteen en het bewijs was van lage kwaliteit.

Alles bij elkaar konden de onderzoekers dus geen duidelijk voordeel van stomen aantonen. Ook was er geen duidelijk verschil in de hoeveelheid virus die mensen via hun neus uitscheidden. Toch kan het wel fijn aanvoelen, vertelde KNO-arts Jan van der Borden eerder aan Quest, dus wie tijdens een verkoudheid graag stoomt, kan dat gewoon blijven doen.

Spoel je liever? Dat heeft ongeveer hetzelfde effect. Van der Borden: ‘Met stomen of spoelen reinig je de neus mechanisch. Je haalt het snot en slijm weg. Dat kan tijdelijk als prettig worden ervaren, maar de verstopte neus is niet verholpen, dus slijmvliezen blijven opgezwollen.’

Uitzieken geblazen

Hoe aantrekkelijk een wondermiddel ook klinkt, uit de onderzoeken komt vooral naar voren dat er geen truc bestaat waarmee je een verkoudheid zomaar laat verdwijnen. Zink kan de duur mogelijk wat verkorten, vitamine C lijkt enig effect te hebben op de zwaardere fase en een zoutoplossing kan bepaalde neusklachten verlichten. Maar uiteindelijk doet je lichaam het meeste werk zelf. Oftewel: zakdoeken binnen handbereik, een beetje geduld en vooral uitzieken.

Benieuwd of je met wat er op je bord ligt nog iets kunt doen? Ook dat zocht Quest voor je uit.