Denk eens terug aan je vroegste jeugd. Welke herinneringen komen er allemaal naar boven? Misschien denk je aan een verjaardagsfeestje hier, een kampeervakantie daar, een beeld van je cavia wellicht. Maar verreweg het meeste is in de krochten van je hersenen verdwenen. Zonde.
Is er niet een manier om méér dan alleen een paar fragmenten naar boven te halen? Jazeker, ontdekten onderzoekers aan onder meer Anglia Ruskin University (Verenigd Koninkrijk).
Kijken naar een jongere versie van jezelf
De Britse wetenschappers lieten volwassen proefpersonen (tussen de 18 en 64 jaar oud) naar een beeldscherm kijken waarop een digitale animatie van hun eigen gezicht werd getoond. Deze bewoog mee met hun bewegingen, alsof het een spiegelbeeld was.
Maar nu komt het: bij een deel van de proefpersonen was de animatie zodanig bewerkt, dat deze leek op hoe ze als kind waren. Bij de anderen was het een ‘spiegelbeeld’ met hun huidige gezicht. En dat bleek nogal uit te maken voor het vervolg.
Meer herinneringen, met meer details
Na afloop kregen de proefpersonen namelijk vragen waarbij ze herinneringen aan hun jeugd moesten ophalen (om precies te zijn: herinneringen aan thuissituaties of feestdagen toen ze 11 jaar of jonger waren).
Mensen die naar een kinderversie van zichzelf hadden gekeken, bleken veel beter in staat om tot in de kleinste details gebeurtenissen uit hun jeugd te beschrijven. Ze konden bijvoorbeeld vaker vertellen welke andere mensen aanwezig waren bij een gebeurtenis, wat er direct voor of na gebeurde, en wat ze zoal zagen, roken, hoorden en voelden.
Inleven in de jongere versie van jezelf
‘Deze bevinding wijst erop dat ons lichamelijke zelf en ons autobiografische geheugen op elkaar inwerken’, concluderen de wetenschappers in hun onderzoeksartikel.
In gewoon Nederlands: door te kijken naar een jongere versie van jezelf, en je daarbij in te leven in die voormalige jij (dat werd in deze studie bereikt door het ‘spiegelbeeld’ te laten meebewegen), wordt het gemakkelijker om herinneringen op te roepen.
Zelf testen? Je kunt proberen om met AI (als je daar een beetje handig mee bent) een jongere versie van jezelf te maken, om te kijken of je makkelijker bij je vroegste herinneringen kan.
Het brein maakt valse herinneringen
Voor de goede orde: of de herinneringen klópten, hebben de wetenschappers niet gecontroleerd. Ons brein staat erom bekend gaten in ons geheugen in te vullen met verzinsels (zoals je ook in dit artikel kunt lezen). Het is dus zeker niet gezegd dat de methode van de Britse wetenschappers gebruikt kan worden tijdens, bijvoorbeeld, politieonderzoek naar oude misdrijven.
Wel kan de techniek mogelijk andersom werken, hopen de onderzoekers: een jeugdtrauma uitwissen door een nieuwe herinnering te maken.
Guido werkte lang op de redactie van Quest als redacteur, productmanager en gadgettester. Nu is hij freelance journalist en schrijft het liefst over taal, technologie, geschiedenis en lachdingetjes. Hij houdt het meest van okapi’s en Billy Joel en hij is verslaafd aan Assassin’s Creed, pistachenootjes en wandelen.