Gaat er iets kapot in je hoofd als je je nies binnen houdt?

Alsof er ineens een vrachtwagen langsrijdt, zoveel kabaal maakt een nies soms. Daar komt bij dat je honderdduizenden druppeltjes lanceert als je niest. Je mond en neus dichthouden tijdens je hatsjoe lijkt daarom een goed idee. Of gaat er dan iets kapot in je hoofd?

Je neus is net een treintoilet

Niezen werkt eigenlijk net zoals een modern toilet in een trein of een vliegtuig: een plotselinge keiharde luchtstroom maakt de boel schoon. Maar als je de uitgang op dat moment blokkeert, kan de vervuiling (snot, een pluisje, noem maar op) nergens meer heen.

Floris van Zijl, KNO-arts in het Erasmus MC, raadt je daarom aan om je neus níet dicht te houden. ‘Het is niet zo functioneel. Je neus wordt dan niet leeggeblazen, en dat is juist het hele idee van het niezen.’

Je reukorgaan wil namelijk af van iets wat er niet hoort. Te veel snot of een pluisje is hoogstens irritant, maar als het een virusdeeltje is, kun je ziek worden. Weg ermee, denkt je lichaam daarom. En dat doet het door te niezen.

Waar gaat de lucht heen als je neus dicht is?

Als je je neus dichthoudt, gaat de explosieve luchtstroom die je nies is een andere route zoeken. Meestal neemt die dan in je keel de afslag naar je mond. In dat geval is er nog niks aan de hand, zegt Van Zijl.

Anders wordt het als je tegelijk met je neus ook je mond dichthoudt. ‘De enige weg die dan nog open is, is de buis van Eustachius’, legt KNO-arts Van Zijl uit. Die buis komt achter je trommelvlies uit. Daardoor is het geen echte uitweg voor je nies, al kan je trommelvlies wel oprekken om de luchtstroom op te vangen.

Kunnen je trommelvliezen het aan?

De hamvraag. Zijn je trommelvliezen bestand tegen je genies? In principe wel. ‘Je zult met zo’n binnengehouden nies niet je trommelvlies kapot maken of er een scheur in maken’, zegt Van Zijl. ‘Wel kun je er wel zo’n ploppend gevoel in je oren van krijgen. Maar dat is verder niet schadelijk.’

Let wel: dit geldt alleen voor mensen die een gewoon, gezond trommelvlies hebben. ‘Maar er zijn ook mensen die een verzwakt trommelvlies hebben, zonder dat ze het weten. Bijvoorbeeld omdat ze als kind veel oorontstekingen hebben gehad. Als je zo’n dunner trommelvlies hebt, kan het mogelijk wel makkelijker beschadigen.’

Maak je geen zorgen om je ogen

Een broodjeaapverhaal kan sowieso bij het vuil: je kunt niet je ogen uit je oogkassen niezen. Die knikkers zitten namelijk met spieren en pezen vast aan je schedelbot.

Hoe dan ook: het beste laat je de lucht net één verdieping lager je hoofd uitstromen, bij je neus dus. En je mond mag ook gerust meedoen. Maar het is daarbij wel zo sociaal als je die luchtstroom opvangt in je elleboog. Dan voorkom je dat anderen het afval van jouw schoonmaakactie mogen opvangen.