Goedemorgen en welkom in dit liveblog. Hier houden we je op de hoogte van de persbijeenkomst in Leiden. Daar worden onderzoeksresultaten gedeeld over de rol die het huis Oranje-Nassau speelde in de koloniale geschiedenis van Nederland.
Liveblog
6 uur geleden
Daarmee zit het eerste deel van de persbijeenkomst erop. Later vanmiddag komen nog andere onderzoekers aan het woord. De belangrijkste uitspraken kun je teruglezen in dit artikel. We houden je daar verder op de hoogte. Voor nu bedankt voor je aandacht.
6 uur geleden
Koning Willem-Alexander samen met hoofdonderzoeker prof. dr. Gert Oostindie
6 uur geleden
De koning zegt dat discriminatie en racisme nog altijd behoren tot de grootste problemen van deze tijd en hij ziet het onderzoek als een extra stimulans om zich daartegen te blijven verzetten. "Nogmaals bedankt voor uw diepgravende werk."
6 uur geleden
"Het zijn schrijnende en confronterende conclusies. Conclusies die mij raken", vervolgt Willem-Alexander. Hij zegt dat veel mensen nog dagelijks de pijn voelen van het Nederlandse slavernijverleden. "Voor mij is het werk geen afronding, maar een aansporing. Ik kan het niet verleden veranderen, maar ik kan wel mijn bijdrage leveren aan het heden, en de toekomst."
Een van de conclusies die Willem-Alexander in het bijzonder raakt, draait om het "gebrek aan tegendraads leiderschap" binnen de koninklijke familie.
6 uur geleden
Koning Willem-Alexander: "Dit biedt duidelijkheid. Uw bevindingen zijn onverbloemd en indringend. Ik heb eerder gereflecteerd op de rol van de Oranjes binnen het slavernijverleden en het gebrek aan strafrechtelijk handelen. Dit onderzoek bevestigt dat en voegt daar nog meer aan toe."
"Het beleid werd actief door koningen en steden ondersteund en daarmee droegen zij bij aan het voortbestaan ervan."
6 uur geleden
De koning neemt nu zelf het woord. "Graag wil ik professor Oostindie en alle betrokken onderzoekers uit de grond van mijn hart bedanken voor uw onderzoek en de gepubliceerde bevindingen. U heeft uw werk grondig, zeer grondig gedaan."
Willem-Alexander zegt dat de kennis nu cruciaal is om het verleden te begrijpen. "Alleen als we het leed eerlijk onder ogen zien, kunnen we samen bouwen aan een toekomst. Zonder kennis van wat er is gebeurd, kunnen we niet verder."
6 uur geleden
"Alle stadhouders, koningen en koninginnen, althans tot en met Wilhelmina, waren overtuigd van de legitimiteit van het kolonialisme en het belang ervan voor Nederland. En al die Oranjes achtten koloniale oorlogvoering en gewelddadige onderdrukking van opstanden onvermijdelijk en gerechtvaardigd. Evenmin gaven de stadhouders en koning Willem I blijk van bezwaren tegen handel in slaafgemaakten of slavernij", zegt Oostindie. "Tot Juliana werd vanuit de paleizen van Oranje nooit kritiek geuit op het kolonialisme, nooit gepleit voor een andere koers. Er werd geen tegendraads leiderschap getoond."
Daarbij plaatst Oostindie wel de kanttekening dat geen enkele Europese monarchie zich tegen het kolonialisme keerde.
6 uur geleden
Oostindie gaat verder. "Het Nederlands kolonialisme was belangrijker voor de Oranjes dan andersom. Het verleende de Oranjes inkomen, maar ook prestige. Het gaf nationale en internationale allure en maakte van Nederland een internationale mogendheid. Huizen en tuinen werden verfraaid met koloniale items, en zwarte bedienden verhoogden de status van het stadhoudelijk hof."
De hoogleraar zegt dat de koloniale activiteiten de Oranjes allicht ook plezier brachten, maar dat veranderde met de komst van koningin Juliana in 1948.
6 uur geleden
Daarmee zijn we terug bij hoogleraar Gert Oostindie. Hij gaat nu de belangrijkste bevindingen delen.
Als eerste zegt hij dat de Oranjes "met overtuiging" betrokken waren bij het kolonialisme. Daarbij plaatst hij wel enkele kanttekeningen. Zo waren de Oranjes slechts "bij hoge uitzondering" bepalend bij het Nederlandse kolonialisme. "Zonder Oranjes waren we ook een bepalende factor geworden, maar ze steunden het wel. Het huis Oranje-Nassau gaf steun aan koloniaal beleid dat was "gebaseerd op Europese witte superioriteit.""
6 uur geleden
Historicus Esther Captain heeft het stokje overgenomen. Zij gaat in op het sentiment in de voormalige gekoloniseerde gebieden van het Nederlandse koninkrijk. Veel mensen kunnen de symbolische daad van excuses waarderen. Anderen vinden dat er meer actie nodig is om onrecht te bestrijden.
6 uur geleden
Te Velde geeft - geheel in lijn met zijn functie - een geschiedenisles over Nederland. Zo gaat hij in op het geweld dat werd gebruikt bij de onderdrukking van het huidige Indonesië en de houding van de toenmalige koninginnen tegenover dat geweld. "Tot de Oranjes (Koningin Juliana, red.) met de tijd meebewogen."
6 uur geleden
Henk te Velde, hoogleraar Nederlandse geschiedenis, lost Ferrier af. Ook Te Velde maakte deel uit van de onderzoekscommissie. Hij ziet dat het onderzoek deels een gevolg was van "de vernieuwing van het huis Oranje-Nassau" en verwacht dat door het onderzoek het "gewoon of normaal" wordt om ook de geschiedenis van de Oranjes onder de loep te nemen.
6 uur geleden
Ferrier gaat in op haar eigen verleden en gesprekken die ze heeft gevoerd over het koloniale verleden. De oud-politica is de dochter van Johan Ferrier, de eerste president van Suriname. Ze noemt kwetsbaarheid hét element dat kan leiden tot een oprechte dialoog over moeilijke vraagstukken.
Ze hoopt dat het onderzoek dat vandaag wordt gepresenteerd zal leiden tot een eerlijke en gelijkwaardige dialoog waarin alle feiten en stemmen gehoord kunnen worden. "Zodat dat wat begon met de beslissing van de koning, leidt tot meer onderling begrip."
7 uur geleden
Kathleen Ferrier neemt nu het woord. Zij maakte deel uit van de onafhankelijke commissie en adviseerde eerder de gemeente Amsterdam over de komst van een slavernijmuseum. Ze spreekt van een "heel bijzondere dag" en vindt het bewonderenswaardig dat de koning zélf vroeg om het onderzoek naar zijn voorouders. "U bent de eerste koning die zich zó kwetsbaar durft op te stellen."
7 uur geleden
Oostindie herhaalt dat hij vandaag vijf boeken presenteert en de belangrijkste bevindingen uit het onderzoek zal toelichten. Later vandaag komen ook andere onderzoekers aan het woord die hebben meegewerkt aan het project.
7 uur geleden
Hoogleraar Gert Oostindie neemt het woord. Hij dankt de koning voor het vertrouwen en zegt dat het onderzoek naar de rol van de Oranjes is voltooid. Oostindie dankt ook de onafhankelijke commissie die toezicht hield op het onderzoek.
Oostindie zegt dat hij het onderzoek volledig onafhankelijk heeft kunnen uitvoeren. Hij noemt het bijzonder dat hij vrij toegang had tot het Nationaal Archief. "Conform de Nederlandse regels voor academisch onderzoek."
De hoogleraar benadrukt dat het Koninklijk Huis op geen enkele wijze heeft geprobeerd invloed uit te oefenen op het onderzoek.
7 uur geleden
De persconferentie staat op het punt van beginnen.
7 uur geleden
Bij de presentatie is uiteraard ook koning Willem-Alexander aanwezig. Hij zal zelf ook nog het woord nemen. De vorst gaf zelf opdracht tot het onderzoek omdat hij meer duidelijkheid wil krijgen over de rol van zijn voorouders in het Nederlandse koloniale verleden.
Drie jaar geleden bood hij al eens zijn excuses aan. "Voor deze misdaad tegen de menselijkheid vraag ik vergiffenis", zei Willem-Alexander toen tijdens de Nationale herdenking slavernijverleden in Amsterdam.
7 uur geleden
De afgelopen vier jaar hebben zo'n zestig onderzoekers meegewerkt aan het onderzoek onder leiding van hoogleraar koloniale en postkoloniale geschiedenis Gert Oostindie.
Hij overhandigde vandaag vijf boeken. Een daarvan is het publieksboek Oranje en de Koloniën, 1600-2025, waarin de belangrijkste bevindingen van het onderzoek zijn samengevat.
7 uur geleden
Goedemorgen. Deze vrijdag worden de resultaten gepresenteerd van onderzoek naar de rol van het huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis van Nederland.