Astronomen hebben gezien hoe op het maanlandschap een enorme krater is ontstaan. Deze gebeurtenis geeft belangrijke informatie prijs voor toekomstige maanmissies.
Een nieuwe krater op de maan biedt inzicht in de geologie van onze naaste buur. De krater ontstond door een meteorietinslag in 2024. Het is de grootste krater die we hebben zien ontstaan.
Live meekijken
Astronomen spotten de krater toen ze beelden van NASA’s ruimtesonde Lunar Reconnaissance Orbiter uit 2024 en 2025 met elkaar vergeleken. Ze noemden hem de McGetchin-krater. Modellen die voorspellen hoe vaak er inslagen op de maan voorkomen, geven aan dat eentje van deze omvang – met een diameter van wel 222 meter – maar eens in de 132 jaar opduikt.
LEES OOK
'Er is een kans dat je buitenaards leven onomkeerbaar vernietigt'
Onderzoekers moeten zich bewuster zijn van het risico dat ze ergens buitenaard ...
Het maanoppervlak is bezaaid met grote kraters, maar kunnen meekijken hoe een krater ontstaat, biedt een unieke kans om meer te weten te komen over de geologie van het landschap. ‘Kratervorming is waarschijnlijk een van de meest voorkomende processen in het zonnestelsel. Daarom zijn we volop bezig met uitvogelen hoe een nieuwe krater het landschap verandert en hoe deze veranderingen na verloop van tijd weer vervagen’, zegt planeetwetenschapper Tyler Powell van de Johns Hopkins-universiteit in de Verenigde Staten. ‘Het is fantastisch dat we nu een nieuwe krater kunnen observeren. Die kunnen we als referentiepunt gebruiken om te bepalen hoe deze processen op gang komen.’
Verreikende impact
Powell en zijn collega’s maten de oppervlaktetemperatuur rondom de McGetchin-krater. Door de inslag is er een gebied ontstaan met een diameter van zo’n 7 kilometer waar het tijdens de maannacht een aantal graden kouder is dan elders. Deze koude plekken ontstaan doordat maanstof opwaait na een inslag. Daardoor koelt het er na zonsondergang sneller af.
Een ander team, onder leiding van astronoom Mark Robinson van het Amerikaanse ruimtebedrijf Intuitive Machines, ontdekte dat de meteoriet stof en stenen tot een afstand van meer dan 120 kilometer van de inslagkrater slingerde. ‘De afgelopen jaren zijn we steeds meer gaan begrijpen dat de impact van deze inslagen verder reikt dan alleen de krater zelf’, zegt Powell. ‘Het is echt opvallend dat een krater het maanlandschap kan beïnvloeden tot op afstanden die veel groter zijn dan de krater zelf.’
Maanbasis
De krater helpt ons de geschiedenis van de maan en andere kraterrijke objecten in ons zonnestelsel te bestuderen en te begrijpen. Zo’n onderzoek kan zelfs van belang zijn voor toekomstige verkenningsmissies. ‘Als we verkenningsvoertuigen of astronauten sturen, of iets gaan bouwen op de maan, moeten we wel eerst begrijpen hoe het landschap in elkaar steekt’, zegt Powell. Meekijken hoe een nieuwe krater ontstaat en in de loop van de tijd verandert, is een van de beste manieren om het oppervlak op afstand te onderzoeken.
Over de auteur
Freelance wetenschapsjournalist Leah Crane schrijft het liefst over sterrenkunde.