In de supermarkt, bij de drogist of online: overal kun je vitaminesupplementen kopen. Maar is er verschil tussen synthetische en natuurlijke supplementen? En is het überhaupt nodig om ze te nemen?
14 september 2026
Nu de zomer langzaam plaats maakt voor de herfst, zijn ook de eerste verkoudheden een feit. De temperatuur daalt, waardoor we vaker binnen dicht op elkaar kruipen en griep- en verkoudheidsvirussen rondgaan. Voor veel mensen is dat een reden om hun weerstand op te peppen met een voedingssupplement.
Eén blik op het schap bij de drogist leert je dat er voor die supplementen veel opties zijn. Synthetisch of van natuurlijke oorsprong, een grotere of juist kleinere dosis? En kies je druppels, poedertjes, pilletjes, gummi’s of kauwsnoepjes? Wat is wetenschappelijk de beste keus? Hebben we extra vitaminen en mineralen wel echt nodig? En zouden we ons hele dieet erdoor kunnen vervangen?
Chemische stof
“Chemie is chemie”, zegt Renger Witkamp, emeritus-hoogleraar Voeding en Farmacologie bij de Wageningen Universiteit. Hij bedoelt: het lichaam maakt geen onderscheid tussen vitamines uit de fabriek of uit je voeding. “In een potje kiezen de meeste fabrikanten voor de meest simpele vorm van het molecuul. Met vitamines op zich kun je niet zoveel verdienen. Een groot deel is marketing. Daarom worden er ook allerlei luxeproducten verkocht, bijvoorbeeld met kruiden erin.”
Wel geldt dat dat we sommige vitamines via de voeding binnenkrijgen in een vorm die het lichaam eerst moet omzetten in een werkzame stof. Voorbeelden zijn vitamine A, gemaakt uit bètacaroteen uit worteltjes. Foliumzuur zit in een andere vorm in groene bladgroenten. “Het mooie is dat het lichaam daarbij regelt hoeveel het nodig heeft”, zegt Witkamp. Dat is bij supplementen niet altijd het geval, en dus moet je zelf in de gaten houden hoeveel je nodig hebt.
Referentie-inname
Sommige vitamines en mineralen kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid als je er langere tijd te veel van neemt. Daarom vind je achter op elk potje de ADH (aanbevolen dagelijkse hoeveelheid) of RI (referentie-inname). Dit zijn richtlijnen voor de hoeveelheid die een gezond persoon gemiddeld per dag nodig heeft om tekorten te voorkomen.
De meeste Nederlandse mensen hebben geen supplementen nodig om de referentie-inname te halen, zegt Witkamp. “Zo lang je gezond en gevarieerd eet, is de kans op tekorten klein.”
Er zijn wel een paar uitzonderingen: zwangeren, mensen die langdurig bepaalde medicijnen slikken, mensen met een maagverkleining en ouderen. En als je helemaal geen dierlijke producten eet, dan loop je een risico op een vitamine B12-tekort. “Er zijn ook mensen die gewoon heel slecht eten”, zegt Witkamp. “Ook bij hen kan een supplement een praktische oplossing zijn. Maar het is geen excuus om dan maar ongezond te eten.”
Zijn vitaminesupplementen echt nodig? En zo ja, in welke vorm werken ze dan het best?
iStock/Sean Anthony EddyZou je je dieet wel kunnen vervangen door pilletjes en poedertjes? “Er zijn wel steeds vaker mensen die hun eetmomenten inruilen voor snelle shakes”, zegt Witkamp. “Op zich red je het daar biochemisch mee, zo lang je de 40 benodigde essentiële voedingsstoffen dagelijks inneemt.” Toch is het geen gezonde manier van eten, vindt hij. In een shake zitten namelijk vaak minder of geen vezels en bioactieve stoffen, die je wel in ‘echt’ eten vindt. Ook hoef je een shake niet te kauwen, waardoor je minder speeksel en spijsverteringsenzymen aanmaakt. En omdat een shake de maag veel sneller passeert dan een boterham met kaas, krijgen je hersenen minder het gevoel dat je verzadigd bent. Dus heb je sneller honger.
Gezond en gevarieerd eten blijft de hoeksteen van een gezond lichaam, vindt Witkamp. “Wij mensen zijn gemaakt om te eten. Het is veel meer dan het innemen van stoffen: het is een ritueel, een rustmoment. Vitamine C kun je ook uit een sinaasappel halen. Dan neem je tegelijkertijd vezels en vloeistoffen in. Het is zeker niet fout om een supplement te nemen, maar voeding is altijd een betere optie.”
Terug naar de lezersvraag. Als jij zelf ook af en toe voor het schap met supplementen staat, onthoud dan het advies van Witkamp. “Koop vitaminen en mineralen zo goedkoop mogelijk, kijk naar de dosis werkzame stof, niet alleen naar de prijs op het potje.” En werken druppels, pilletjes of combinaties het best? Dat is je eigen voorkeur, zegt Witkamp. “Er is geen invloed op de werkzaamheid. Zo lang je in de buurt van de ADH komt, is het prima.”