NEMO Kennislink

Wat doet een boswachter in de Amazone?

4 min lezen

Voor mijn onderzoek ben ik drie maanden boswachter. Samen met een team ben ik verantwoordelijk voor een beschermd natuurgebied in de Peruaanse Amazone. Hoe is het om boswachter te zijn?

1 oktober 2026

Na drie dagen reizen per bus en boot vanuit het hooggelegen Cusco kom ik kletsnat aan bij onze toegewezen controlepost in het Santuario Nacional Megantoni. In mijn rugzak draag ik niet alleen mijn uniform van boswachter, maar ook mijn onderzoeksvragen. Hoe is het om boswachter te zijn in een bepaald ‘grondgebied’? Wat voor rechtssysteem is hier van toepassing? Welke handvatten biedt de wet om het bos te beschermen? En hoe verhoud ik mij hier elke dag tot het bos, de rivier en mijn medebosbewoners?

Hoe is het om boswachter te zijn in een bepaald ‘grondgebied’?

Paula Lozada voor NEMO Kennislink

Megantoni is een nationaal beschermd natuurgebied van 215.868 hectare, opgericht in 2004. Het gebied behoort tot de strengst beschermde natuurgebieden van Peru. Het strekt zich uit van ongeveer 500 meter hoogte tot toppen van 4000 meter en kent daardoor een enorme variatie aan landschappen en ecosystemen. Het heeft wel tien verschillende levenszones en microklimaten. De bergen zijn dicht begroeid met regenwoud waar de machtige Urumbamba Rivier doorheen stroomt. 

El Pongo de Mainique, de waanzinnig mooie diepe canyon waar de rivier doorheen stroomt, heilig voor de Machiguenga-mensen, verdeelt het hoge van het lage gebied van de Urubamba Rivier. Hoewel langs zijn gehele koers veel van oorsprong inheemse gemeenschappen wonen, is het lage gebied beter beschermd gebleven dankzij el Pongo de Mainique, als een poort die over deze deur van de Amazone waakt. En juist omdat het gebied zo lastig toegankelijk is, zijn de natuur en culturen van het laaggelegen gebied van de Urubamba Rivier zo goed beschermd gebleven.

Het basiskamp

Het basiskamp is onze uitvalsbasis en veilige haven. Er zijn drie uitkijk- en controleposten in SNM, en ik hoor bij het verst gelegen team, waar enkel toegang per boot mogelijk is. Onze uitvalsbasis is wat hoger op de helling van de berg gebouwd, iets verder van de Urubamba Rivier, en heeft verschillende ´huisjes´ op platformen. Hier verblijf ik drie maanden!

Onze post is alleen per boot toegankelijk.

Paula Lozada voor NEMO Kennislink

We hebben gedeelde kamers, gemeenschappelijke ruimten, zonne-energie en satellietverbinding. Hier werkt en woont, permanent, een van de drie teams van boswacht van Megantoni. We zijn hier met ongeveer zes leden, inclusief mijzelf. Soms ontvangen we ook gasten, bezoekers waar wij voorlichting aan geven, of andere gasten die wij ondersteunen en wegwijs maken door het woud, zoals bijvoorbeeld wetenschappers, biologen of bijzondere vogelliefhebbers. Het basiskamp voelt snel als thuis, fijn om na al onze avonturen weer alles op orde te krijgen voor het volgende avontuur weer begint.

Giftige slangen

Als vrijwilliger doe ik mee aan alle activiteiten van de boswacht. We staan elke ochtend op als de zon opkomt. Als we niet op patrouille gaan, werken we eerst aan het onderhoud of schoonmaak van de controlepost. Alles groeit hier snel naar binnen, waardoor we de controlepost goed moeten onderhouden. Soms vinden we zelfs giftige slangen in en rond de gebouwen. Vooral in augustus, het slangenseizoen, komt dat regelmatig voor. We hebben ook kookdiensten, waar ik het meest zenuwachtig voor ben. Je bent dan de hele dag verantwoordelijk voor de keuken. Etenswaren krijgen wij opgestuurd vanuit het hoofdkantoor, die we driekwartier per boot stroomopwaarts ophalen.

Als boswachters zijn we verantwoordelijk voor het behoud van het gebied

Paula Lozada voor NEMO Kennislink

Als boswachters zijn we verantwoordelijk voor het behoud van het beschermde gebied. We houden toezicht op illegale activiteiten, monitoren de biologische diversiteit en reageren op noodsituaties. Ook werken we samen met lokale gemeenschappen, begeleiden we wetenschappelijk onderzoek en geven we milieueducatie op scholen. En dat is nog maar een deel van ons werk.

Maar het echte werk begint pas als we ons basiskamp verlaten. Daarover vertel ik meer in deel twee.